Поиск

Полнотекстовый поиск:
Где искать:
везде
только в названии
только в тексте
Выводить:
описание
слова в тексте
только заголовок

Рекомендуем ознакомиться

'Документ'
Протягом І семестру 2011-2012 навчального року виховна робота у навчальних закладах була направлена на впровадження програми «Основні орієнтири вихов...полностью>>
'Диссертация'
Диссертация выполнена на кафедре «Маркетинг» Государственного образовательного учреждения высшего профессионального образования «Всероссийский заочны...полностью>>
'Документ'
берегах обитали алтайские племена, называвшие себя телесами (телеуты). Местные народы испокон века звали его Алтын-Коль, Золотое озеро. Монголы назыв...полностью>>
'Книга'
Вопрос о строгости воспитания всегда волновал родителей. Многие из них ищут ответа в книгах, другие опираются на опыт воспитания в своей семье, транс...полностью>>

Образовательные программы муниципального общеобразовательного учреждения «Средняя общеобразовательная школа №15 с углубленным изучением отдельных предметов» (1)

Главная > Программа
Сохрани ссылку в одной из сетей:

1940 – 1950 нче еллар әдәбиятына күзәтү

Бөек Ватан сугышы алды һәм сугыш вакытында татар әдәбияты. Иҗатта җиңүгә булган омтылышның үзәктә торуы. Шигърият, хикәянең активлашуы. Драма әсәрләре, аларның бу чордагы төп юнәлеше. М.Җәлил, Ф.Кәримнәрнең татар шигъриятен үстерүдәге рольләре. Т.Гыйззәт, М.Әмир, Н. Исәнбәт, Г. Кутуй, И. Гази, А.Шамов һ.б. әсәрләре.

Иленнче елларда да сугыш темасаның дәвам иттерелүе. С.Хәким, Н.Арсланов, Г.Хуҗиев, Ф.Хөсни, А.Шамов, И.Гази һ.б. поэмалары, хикәяләре һәм повестьләре. М.Әмир, Р.Ишморатларның драма әсәрләре. Г.Әпсәләмов романнары. Г.Бәшировның “Намус” романы.

Илленче еллар урталарында шәхес культының фаш ителүе. Г.Ибраһимов, К.Тинчурин, Ш.Усманов, Г.Толымбайский, Ф.С. – Казанлы, Л.Гыйльми һәм башкаланың исемнәре һәм әсәрләре кайту. Х. Туфанның намуслы исеме торгызылу, аның әдәбиятка кайтуының әһәмияте. М. Җәлил исеменең һәм “Моабит дәфтәрләре” нең илгә кайтуының җәмгыятькә һәм әдәбиятка китергән тәэсире.

1957 елда Мәскәудә татар әдәбияты һәм сәнгате декадасы үткәрелү, аның әһәмияте.

М.Җәлил. “Хуш акыллым”, “Кошчык”, “Бүреләр”, “Тупчы анты” җыетыгы, “Моабит дәфтәрләре” җыентыгы.

Фатих Кәрим. Иҗаты һәм язмышы турында белешмә. “Разведчик язмалары” повестеннән өзекләр һәм “Сибәли дә сибәли” шигыре. Әсәрләрнең идея эчтәлеге турында фикер алышу..

1960 еллар һәм хәзерге чор әдәбиятына күзәтү

Илдә илленче еллар урталарыннан соң булган кайбер уңай үзгәрешләрнең әдәбиятка тәэсире.

Поэзия.

Гамил Афзал, Зөлфәт, Ренат Харис һ. б. әсәрләре, аларның үзенчәлекле яклары.

Хәсән Туфан. Иҗатына күзәтү. “Ә үткәнгә хатлар бармыйлар”, “Кармәт истәлекләре”. Әсәрләрнең төп проблематикасы һәм яңалыгы.

Сибгат Хәким. Иҗатына күзәтү. “Гел кояшка карый тәрәзәләрем”, “Башка берни дә кирәкми” шигырьләре. Әсәрләрдә туган якның бирелеше, аларда нечкә лиризм.

Илдар Юзеев. Иҗаты турында белешмә. “Таныш моңнар” поэмасы. Романтик буяулар белән сурәтләнеше.

Равил Фәйзуллин. Иҗаты турында белешмә. “Якты моң”, “Яздан аерып булмый Тукйны” шигырьләре. Аларда тирән уй, фәлсәфә.

Рәдиф Гаташ. Иҗатына күзәтү. “Ирләр булыйк”, “Укытучыма” әсәрләрендә күтәрелгән төп темалар, аларның сәнгатьчә эшләнеше.

Проза

Фатих Хөсни “Утызынчы ел”, Ибраһим Гази “Онытылмас еллар”, Мәхмүт Хәсәнов “Язгы аҗаган” әсәрләре. Бу әсәрләрдә җәмгыять һәм шәхес мөнәсәбәтләре, аларның яңача хәл ителүе.

Әмирхан Еники. Иҗаты турында белешмә. “Әйтелмәгән васыять” әсәре. Халык мирасына һәм ул мирасны саклап китереп җиткерүчеләргә хәзерге мөнәсәбәтне яктырту.

Мөхәммәт Мәһдиев. Иҗаты турында белешмә. “Бәхилләшү” повесте. Әсәрдә авыл кешеләренең рухи дөньясын чагылдыру, әхлакый сыйфатларның бирелеше.

Нурихан Фәттах. Иҗаты турында белешмә. “Әтил суы ака торур” романы. Әсәрдә Бөек Болгар дәүләте төзелү, шул заман кешеләренең язмышы.

Мөсәгыйт Хәбибуллин. Иҗаты турында белешмә. “Атилла”, “Кубрат хан” романы. Әсәрдә чал тарихны яктыртудагы яңалыклар. Тарихи роман турында төшенчә.

Драматургия

Хәй Вахит. Иҗаты турында белешмә. “Беренче мәхәббәт” драмасы. Әсәрдә яшьләр темасын чагылдыру үзенчәлекләре.

Туфан Миңнуллин. Иҗаты турында белешмә. “Үзебез сайлаган язмыш” пьесасы. Анда мәктәп тормышының һәм укытучылар образларының бирелеше.

Балалар әдәбияты.

Татар балалар әдәбиятына күзәтү. Җәвад Тәрҗеманов, Хәкимҗан Халиков, Җәүдәт Дәрзаман һ.б. иҗаталры. Аларның әсәрләрендә төп тема һәм проблемалар.

Шәүкәт Галиев иҗатына күзәтү. Аның балалар поэзиясендә кеше шәхесенең формалашу процессында катлаулы мөнәсәбәтләрнең чагылышы.

Роберт Миңнуллин иҗатына күзәтү. Балалар поэзиясен үстерүдәге эшчәнлеге. Шигырьләрдә теалар, образларның бирелеше.

Әдәби тәнкыйть. Бу өләдә эшләүче галимнәр: Мәхмүт Хәсәнов, Флүн Мусин, Азат Әхмәдуллин һ.б.

Йомгак.

Ятлау өчен әсәрләр

Һ.Такташ. Мәхәббәт тәүбәсе (өзек).

М.Җәлил. Кошчык.

Ф.Кәрим. Разведчик язмалары (өзек).

С.Хәким. Гел кояшка карый тәрәзәләрең.

Р.Фәйзуллин. Яздан аерып булмый Тукайны.

Р.Гаташ. Укытучыма. Ирләр булыйк.

Сөйләшү тематикасы

Туган як моңнары.

Күңелемдә мәңге калыр туган җирем.

Тел озын – гомер кыска.

Чит илләрдә яшәүче милләттәшләребез.

Яраткан язучым.

Дәрестән тыш уку

Р.Мостафин. Өзелгән җыр эзеннән.

М.Хәбибуллин. Кубрат хан.

Ф.Хөсни. Утызынчы ел.

М.Хәсәнов. Язгы аҗаган.

М.Мәһдиев. Торналар төшкән җирдә.

Рус мәктәпләрндә укучы татар балаларына ана теле укыту программасы

5-11 нче сыйныфлар

Аңлатма язуы

Соңгы елларда республикада татар теленең куллану даирәсе киңәйде, иҗтимагый функциясе көчайде.Милләтара мөнәсәбәтләрне якынлаштыручы, җайга салучы чара буларак та аның мөмкинлекләре үсте.

Татар теле – иң камил һәм төзек телләрнең берсе.Татар теле – халкыбызның буыннан буынга күчеп килүче рухи, мәдәни байлыгын саклаучы, буыннар чылбырын тоташтыручы, тормыш –көнкүрешнең барлык өлкәләрендә кулланыла торган аралашу чарасы.

Тәкъдим ителә торган программа гомуми төп һәм гомуми урта белем бирү өчен кирәкле һәм җитәрлек күләмдәге тел һәм сөйләм материалын үз эченә алган минимум белем эчтәлеген тәшкил итә.Ул “Татар мәктәпләрендә татар телен ана теле буларак укыту эчтәлегенә таләпләр минимумы”нда каралган шартларны исәпкә алып төзелде.

Белем бирү эчтәлеге инвариант һәм вариатив өлешләрдән тора.

Татар теле буенча мәҗбүри минимум инвариант буларак тәкъдим ителә һәм андагы белем, күнекмәләр күләмен урта мәктәпне тәмамлаучы һәр укучының үзләштерүе мәҗбүри.

Вариатив өлеш белем бирү эчтәлегенең үзгәртелә алуын күздә тота,ягъни уку процессына милли төбәк компоненты кертелә.

Гомуми урта белем бирү системасында укыту-тәрбия процессының сыйфатын күтәрү укыту чараларын, метод һәм алымнарын даими рәвештә камилләштерүгә бәйләнгән.Төп укыту чараларына программа һәм дәреслекләр керә.Программа-үзләштерелергә тиешле белем, осталык һәм күнекмәләрнең күләмен, материалны өйрәтү тәртибен билгели торган документ.

Дәреслек-программа нигезендә төзелгән, татар теленнән системалы рәвештә белем бирү өчен тәкъдим ителгән тәп кулланма.Дәреслектәге материал коры ятлауга гына кайтып калырга тиеш түгел, ул укучыларда туган телгә карата кызыксыну уятырга, укуга уңай мөнәсәбәт, иҗади караш, җаваплылык хисләре тәрбияләүгә юнәлдерелгән.Бу исә яңа төзелгән программаның заман таләпләренә туры килүен сорый, аның психологик, дидактик, лингвистик һәм методик принципларга җавап бирүен таләп итә.Без бу уңайдан

Гамәли эштә белем бирүне камилләштерүгә ярдәм итүче түбәндәге принципларны тәкъдим итәбез:

Психологик принциплар:укучыга аерым якын килү, баланың яшь үзенчәлеген исәпкә алу;

Гомумдидактик принциплар:фәннилек һәм дәвамчылык, теориянең практика белән бәйләнеше, аңлылык һәм активлык,аңлаешлылык һәм көч җитәрлек булу, үстерелешле укыту, тәрбия бирү, күрсәтмәлелек;

Лингвистк принциплар: системалылык һәм аңа бәйле комплекслылык, функциональ-семантик,культурологик;

Методик принциплар: аралашу, концентрик,сөйләм һәм тел материалын минимумлаштыру.

Укыту методы һәм алымнарына килгәндә исә, алар түбәндәгеләр: катнаш, тәрҗемә итү, таныштыру, аудиовизуаль, күзәтү, әңгәмә, эксперимент һ.б.

Лингвистик компетенция фонемалар, морфемалар, сүз ясалышы, сүзтезмәләр, җөмләләр, җөмлә кисәкләре, лексик һәм грамматик берәмлекләр, лингвистик анализны һ.б. үз эченә ала.

Аралашу компетенциясе ул-башкалар әйткәнне аңлау һәм үз фикереңне белдерү өчен тупланган белем, осталык, күнекмәләр җыелмасы; хәзерге татар әдәби теле нормаларына ия булу, сүз байлыгын, сөйләмнең грамматик ягын дөрес итеп үзләштерү; телдән һәм язма формада бәйләнешле сөйләм күнекмәләрен булдыру һ.б.

Этнокультура өлкәсенә караган компетенция, телне милли-мәдәни яссылыкта үзләштерү ул- укучыларны сөйләмгә өйрәткәндә, рухи, эстетик тәрбия һәм белем бирү чарасы буларак, милли үзенчәлекләрне чагылдырган текстлар белән эшләү, тормыш-көнкүреш, гореф- гадәт үзенчәлекләрен,сынлы сәнгать, халык авыз иҗаты үрнәкләрен белү,татар сөйләм этикетына ия булу.

Программа тел белеме тармаклары арасында системалылык һәм эзлеклелек, фәннилек, аңлаешлылык һәм көч җитәрлек булу, дәвамчанлык һ.б. принципларны истә тотып төзелде.

Сыйныфлар буенча өйрәнелергә тиешле материал түбәндәгечә бүленә.

5 сыйныфта, башлангыч сыйныфларда үткәннәрне кабатлаганнан соң, фонетика, орфоэпия, графика һәм орфография буенча белемнәр тирәнәйтелә, системага салына, сүзләргә фонетик анализ ясау күнекмәләре бирелә.Рус мәктәбендә укучы татар балалары өчен татар телендәге авазларның классификациясен, акустик һәм артикуляцион үзгәрешләрен белү аеруча мөһим. Үзенчәлекле фонетик закон буларак, сингармонизм да, бу темаларны өйрәнгәдә җентекләп өйрәнелә.

Моңарчы гамәлдә өйргән программадан аермалы буларак, 5 нче сыйныфта сүз төзелеше һәм сүз ясалышы буенча системалы белем бирү карала. Шушы максаттан чыгып, бу сыйныфта тамыр, нигез һәм кушымчаларның төрләре турында да бирелә.

6 сыйныфта үткәннәр искә төшерелә.

Исем темасын дәвам итеп, 6 сыйныфта катлаулырак темалар үтелә, исемнәрнең ясалыш ысуллары өйрәнелә.Исемнәрне морфологик яктан тикшереп,алар буенча йомгак ясала.

Сыйфатларны өйрәнгәндә, аларның төркемчәләре дә үтелә.Сыйфатларның төрле ысуллар белән ясалышы, аларны морфологик яктан анализлау теманы йомгаклый.

Саннарның саналмыш белән куллану үзенчәлеге, татар телендә аларның исемләшүе,сан төркемчәләре, аларның ясалышы өйрәнелгәч, морфологик анализ ясала.

Рәвеш турында мәгълүмат беренче тапкыр 6 нчы сыйныфта бирелә.Аларның төркемчәләрен, ясалыш үзенчәлекләрен өйрәнгәннән соң, морфологик анализ ясап, бу сүз төркеме буенча нәтиҗә чыгарыла.

Алмашлык-6 нчы сыйныфта үтелә торган ахыргы сүз төркеме.Башлангыч сыйныфларда зат һәм сорау алмашлыклары инде өйрәнелгәнгә күрә, калган биш төркемчәгә вакыт та күбрәк бирелә.

7 нче сыйныфта 5-6 нчы сыйныфларда үткәннәр искә төшерелә.

Бу сыйныфта өйрәнелә торган сүз төркемнәреннән фигыль төп урынны алып тора.Башлангыч сыйныфта үткәннәрне тирәнәйтеп һәм системага салып, аның барлык төркемчәләре һәм аларның грамматик үзенчәлекләре тәкъдим ителә, ясалышы өйрәнелә.Аларга морфологик анализ ясап, тема йомгаклана.

Программада, беренче мәртәбә буларак, аваз ияртемнәре мөстәкыйль сүз төркеме рәтендә бирелә.Аларның морфологик һәм синтаксик үзенчәлекләре, исемнәр белән фигыльләрне ясаудагы әһәмияте ассызыклана.

Хәбәрлек сүзләр мөстәкыйль һәм ярдәмлек сүз тәркемнәре арасында торучы сүз төркеме буларак карала.

Бәйләгеч сүз төркеме буларак, бәйлекләр белән теркәгечләрнең сөйләмдәге әһәмияте, кулланылу үзенчәлекләре, аларны төркемләү, рус телендәге теркәгечләр белән уртак билгеләре киң яктыртыла.

Кисәкчәләрнең сөйләмдә тоткан урыны, мәгънәләре буенча төркемләнүе һәм аларның дөрес язылышы да тәфсилләп бирелә.

Ымлыклар турында гомуми мәгъ лүмат алгач, укучылар аларның ясалу үзенчәлекләрен өйрәнәләр.

7 нче сыйныфта грамматиканың бер бүлеге булган морфологияне өйрәнү тәмамлана.Сүз төркемнәренең тәрле формаларын сөйләмдә дөрес куллануга рус мәктәбендә укучы балалар белән эшләүче укытучы аеруча игътибарлы булырга тиешле.

8 нче сыйныфта татар теле дәресләре алдагы сыйныфларда-морфология, башлангыч сыйныфларда синтаксис буенча алган белем һәм күнекмәләрне искә төшерүдән башлана.Әлеге сыйныфта гади җөмлә синтаксисы һәм пунктуациясе,аерым алганда, татар теленең гади җөмлә синтаксисын үзләштерүдә аеруча мөһим булган темалар өйрәнелә.

9 нчы сыйныфта синтаксис буенча үткән уку елында өйрәнелгән кабатлана һәм кушма җөмлә синтаксисы үзләштерелә, шулай ук текст синтаксисы, текстның бер төре буларак тезем, чит сөйләмле текст буенча төшенчә бирелә, андагы тыныш билгеләре өйрәнелә.

10 нчы сыйныфта “Тел-аралашу чарасы, иҗтимагый һәм сәяси күренеш” дигән тема телнең төп функцияләре,телләрне төркемләү, тел һәм сөйләм берәмлекләрен үзара бәйләнештә куллану, сөйләм төрләре турында мәгълүмат бирүне күздә тота.

Фонетика,орфоэпия, графика, орфография, аваз һәм фонема турында өйрәнелгәннәр

Ныгытыла, сүзләргә фонетик анализ ясау күнекмәләре бирелә.Тел белеменең әлеге бүлеген өйрәнү карала.

11 нче сыйныфта алдагы сыйныфта үтнлгән материаллар искә төшерелгәч, грамматика төшенчәсе, аның бүлекләре,өйрәнү объектлары һәм аларның үзара бәйләнешләре турында гомуми мәгълүмат бирелә;татар теле грамматикасына нигез салучы галмнәр, аларның төп хезмәтләре өйрәнелә;татар теленең сүз төзелеше һәм сүз ясалышы , морфология, синтаксис бүлекләрен өйрәнү турында мәгълүмат бирелә.

Рус мәктәбендә укучы татар балаларын бәйләнешле сөйләмгә өйрәтү дәвамлы һәм мөһим бурычлардан санала.Бәйләнешле сөйләм үстерү дәресләре укучыларны дөрес, матур, үтемле һәм аңлаешлы итеп сөйләргә, язарга, язганны укып аңларга һәм аңлата белергә, үз фикерләреңне белдерергә, иҗади эшләр белән шөгыльләнергә өйрәтү максатларын куя.

Татар теле дәресләрендә сөйләм телен үстерү,гадәттә, өч юнәлештә алып барыла.

Беренче юнәлеш телебезнең әдәби нормаларын үзләштерүдән гыйбәрәт.

Икенче юнәлеш- аларның сүз байлыгын арттыруга һәм һәр сүзне урынын белеп кулланырга ирешүне максат итеп куя.

Өченче юнәлеш- укучыларның әйтергә теләгән фикерен сөйләмә һәм язма формада,

Ягъни телдән һәм язма рәвештә, аңлаешлы һәм бәйләнешле итеп җиткерә белүләренә ирешү.

Рус мәктәбенең 5-11 нче сыйныфларында укучы татар балалары өчен тәкъдим ителгән прграмма,фонетика,лексика, орфоэпия, графика, орфография,лексикография, сүз тәзелеше һәм сүз ясалышы, морфология, синтаксиска караган мәгълүматны һәм бу өлкәдә эшләгән галимнәрнең фәнни- методик эшчәнлеге белән таныштыруны күзаллый,9-11 нче сыйныф ахырында укучыларның белем, осталык һәм күнекмәләренә төп таләпләрне үз эченә ала.

5 нче сыйныф

1.Башлангыч сыйныфларда үткәннәрне кабатлау

Лексика буенча өйрәнгәннәрне кабатлау.

Татар телендә сүзнең мәгънәле кисәкләре буларак тамыр һәм кушымчалар.Кушымчаларның төрләре.

Башлангыч сыйныфларда исем, сыйфат, сан, алмашлык һәм фигыль буенча үткәннәрне кабатлау.

Синтаксис буенча өйрәнгәннәрне кабатлау:сүзтезмә һәм җөмлә; җөмләнең баш кисәкләре; җәенке һәм җыйнак җөмләләр; җөмләнең иярчен кисәкләреннән аергыч; җөмләнең тиңдәш кисәкләре һәм алар янында теркәгечләрне дөрес куллану;эндәш сүзләр һәм интонация.

2.Фонетика,орфоэпия,графика һәм орфография

Фонетика һәм орфоэпия турында гомуми мәгълүмат.Авазларның ясалу урыннары һәм ысуллары турында төшенчә.

Татар телендә сузык авазлар һәм аларның классификациясе. Аңкау һәм ирен гармонисе.Татар телендә сузыкларның кыскаруы.

Тартык авазлар классификациясе Татар телендә тартыкларның сөйләмдәге үзгәрешләре.

Татар телендә иҗек калыплары.Сүз басымы.Интонация һәм аның төрләре турында гомуми мәгълүмат.

Графика һәм орфография. Аваз һәм хәреф төшенчәләре.Татар алфавиты.

Икешәр аваз кушылмасын белдергән хәрефләрнең (я,ю,е) дөрес язылышы.

Ъ,ь хәрефләренең дөрес язылышы.

Сүзләргә фонетик анализ ясау.

Кабатлау.

3.Лексика һәм лексикография

Лексика турында гомуми мәгълүмат. Сүзнең лексик мәгънәсе.

Киле чыгышы ягыннан татар теленең сүзлек составы.

Кулланылыш өлкәсе буенча татар теленең сүзлек составы.

Кулланылыш активлыгы буенча сүзлек составы.

Төрле типтагы сүзлекләрнең төзелү принциплары, алардан дөрес файдалану.

Кабатлау.

4.Сүз төзелеше һәм сүз ясалышы

Сүзнең тамыры һәм кушымчалар. Төрле сүз төркемнәрен ясый торган кушымчалар.Мөнәсәбәт белдерүче кушымчалардан бәйләгечләр һәм модальлек кушымчалары. Татар телендә кушымчаларның ялгану тәртибе.

Сүзнең нигезе.Тамыр һәм ясалма нигезле сүзләр.

Татар телендә сүз ясалу ысуллары:

.ясагыч кушымчалар белән яңа сүзләр ясау;

.сүзләрне кушу яки теркәү юлы белән кушма, парлы һәм тезмә сүзләр ясау;

.бер сүз төркеменнән икенчесенә күчү юлы белән яңа сүзләр ясау;

.сүзләрне кыскарту юлы;

.фонетик ысул белән яңа сүзләр ясалу;

Сүзләрнең төзелешен һәм ясалышын тикшерү.

Кабатлау.

Ел буена үткәннәрне гомумиләштереп кабатлау.

5.Бәйләнешле сөйләм үстерү

1.Бирелгән терәк сүзләрне кулланып,кечкенә хикәя төзү.

2Өйрәнелгән сүз төркемнәрен файдаланып, яраткан ел фасылы турында кечкенә хикәя язу.

3.Хикәя һәм сорау җөмләләрне файдаланып, укыган китап яки спектакль буенча кара-каршы сөйләшү (далог) төзү.

4.Укыган яки тыңланган әдәби өзеккә, хикәя һәм сорау җөмләләрне файдаланып, план төзү.

5.Бирелгән репликалардан логик бәйләнешле диалог төзеп язу.

6.Бирепгән фразиологик әйтемнәрне бер телдән икенче телгә тәрҗемә итү.

7.Изложение (сочинение) язарга өйрәнү.

8.Төрле характердагы диктантлар язу.

6 нчы сыйныф

1.5 нче сыйныфта үткәннәрне кабатлау

2.Морфология

Сүз төркемнәре турында гомуми мәгълумат бирү.

Исем.Аның лексик – грамматик мәгънәсе һәм морфологик-синтаксик билгеләре.

Ялгызлык һәм уртаклык исемнәр.Исемнәрнең берлек һәм күплек сан формалары,килеш һәм тартым белән төрләнеше.Алынма сүзләрдәге килеш һәм тартым кушымчалары.

Исемнәрнең ясалышы.

Исемнәргә морфологик анализ ясау.

Кабатлау.

Сыйфат.Аның лексик-грамматик һәм морфологик-синтаксик билгеләре.Асыл һәм нисби сыйфатлар.Сыфатның исемләшүе.Сыфат дәрәҗәләре.

Сыйфатның ясалышы.

Сыйфатларга морфологик анализ ясау.

Кабатлау.

Сан.Аның лексик-грамматик мәгънәсе әм морфологик-синтаксик билгеләре. Татар телендә саналмышның куллану үзенчәлеге.Саннарның исемләшүе.

Сан төркемчәләре:

.микъдар саны;

.тәртип саны;

.чама саны;

.бүлем саны;

.җыю саны;

Саннарның ясалышы, аларның дөрес язылышы.

Саннарга морфологик анализ ясау.

Кабатлау.

Рәвеш турында гомуми мәгълүмат. Аның лексик-грамматик һәм морфологик-синтаксик үзенчәлекләре.

Рәвешнең мәгънә тәркемчәләре:

.саф рәвешләр;

.охшату-чагыштыру рәвешләре;

.күләм-чама рәвешләре;

.урын рәвешләре;

.вакыт рәвешләре;

.сәбәп-максат рәвешләре;

Рәвешләрнең ясалышы.

Рәвешләргә морфологик анализ ясау.

Кабатлау.

Алмашлык турында гомуми мәгълүмат.Аларның мәгънә төркемчәләре:

.зат алмашлыклары;

.сорау алмашлыклары;

.билгесезлек алмашлыклары;

.юклык алмашлыклары;

.билгеләү алмашлыклары;

.тартым алмашлыклары;

.күрсәтү алмашлыклары.

Алмашлыкларның сөйләмдә дәрес кулланылышы.Алмашлыкларга морфологик анализ ясау.

Кабатлау.

Ел буенча үткәннәрне гомумиләштереп кабатлау.

3.Бәйләнешле сөйләмне үстерү

1.Юл йөрү кагыйдәләрен белүне күрсәтеп, 7-8 репликадан торган диалог төзү.

2.Әти-әниеңә яки туганнарыңа рәхмәт хаты язу.

3.Табигатьне саклау турында газетага мәкалә язу.

4.Укучыларның тормыш тәҗрибәсеннән чыгып, өйрәнелгән әсәрләрне кулланып, сочинениеләр язу.

6.Сүз төркемнәрен өйрәнгәч,алган белемнәренә таянып, грамматик биремле диктантлар язу.

7.Төрле сүз төркемнәре кергән җәмләләрне татарчадан русчага һәм русчадан татарчага тәрҗемә итү.Сүзлекләрне куллану.

8.Уңай кешелек сыйфатлары тәрбияләү максатыннан чыгып сайланган текстлар буенча изложениеләр язу.

7 нче сыйныф

1.Морфология буенча 6 нчы сыйныфта үткәннәрне кабатлау.

2.Фигыль

Татар телендә фигыльнең нигезе турында гомуми мәгълүмат.Фигыльнең барлык-юклык формалары.

Фигыль юнәлешләре.

Фигыль төркемчәләре.Затланышлы фигыльләр.

Боерык фигыль,аның мәгънәләре, зат-сан белән төрләнеше, дөрес интонация һәм басым белән кулланылышы.

Хикәя фигыль, аның заман формалары.

Хәзерге заман хикәя фигыль, аның мәгънәләре, формалары, зат-сан белән төрләнеше.

Үткән заман хикәя фигыль,аның мәгънәләре,формалары,зат-сан белән төрләнеше.

Киләчәк заман хикәя фигыль,аның мәгънәләре, зат-сан белән төрләнеше.

Шарт фигыль, аның мәгънәсе, формасы, зат-сан белән төрләнеше.

Сыйфат фигыль аның мәгънәсе, заман формалары, исемләшүе һәм исемгә күчүе.Сыйфат фигыльләрнең сөйләмдә кулланылышы.

Хәл фигыль, аның мәгънәләре, формалары, сөйләмдә кулланылышы.

Исем фигыль, аның мәгънәсе, формасы, сөйләмдә кулланылышы.Аларның исемгә күчү очраклары.Татар телендә фигыльләрнең төп формасы буларак сүзлекләрдә бирелүе.

Инфинитив фигыль, аның мәгънәсе, формалары, сөйләмдә дөрес кулланылышы һәм дәрес язылышы.

Татар телендә ярдәмче фигыльләрнең кулланылышы

Кайбер мөстәкыйль мәгънәле фигыльләрең ярдәмче фигыль буларак куллану очраклары.

Фигыльләрнең ясалышы.

Фигыльләргә морфологик анализ ясау.

Кабатлау.

Аваз ияртемнәре турында гомуми мәгълумат. Аларның ясалуы, морфологик-синтаксик үзенчәлекләре.Аваз ияртемнәреннән ясалган исемнәр һәм фигыльләр.

Аваз ияртемнәренә морфологик анализ ясау.

Кабатлау.

Бәйлекләр турында гомуми мәгълумат.Аларның сөйләмдә кулланылу үзенчәлекләре.

Бәйлекләрне төркемләү.

Бәйлек сүзләр, аларның формалары, җөмләдә кулланылышы.

Бәйлекләргә морфологик характеристика бирү.

Кабатлау.

Теркәгечләр турында гомуми мәгълумат бирү.

Теркәгечләрне куллану үзенчәлекләре.

Теркәгечләрне төркемләү.

Теркәгеч сүзләр.Аларның формалары, теркәгечләрдән аермасы.

Татар һәм рус телләрендә теркәгечләрнең уртак яклары, җөмләдә кулланылышы.

Теркәгечләрне морфологик яктан тикшерү.

Кабатлау.

Кисәкчәләр турында гомуми мәгълумат. Аларны мәгънәләре буенча төркемләү.Татар телендә кисәкчәләрнең дөрес язылышы.

Кисәкчәләргә морфологик анализ ясау.

Кабатлау.

Ымлыклар турында гомуми мәгълумат.Аларның ясалу үзенчәлекләре һәм сөйләмдә кулланылышы. Ымлыкларны төркемләү.

Морфология буенча үткәннәрне гомумиләштереп кабатлау.

3.Бәйләнешле сөйләм үстерү.

1.Башкалар ачык күзалларлык итеп, яратып укыган берәр әдәби герой турында сөйләү

2.Мәктәпләрдә уздырылачак берәр дәрестән тыш чара турында белдерү язу.

3.Бәйрәм белән котлау тексты язу.

4.Грамматик биремле контроль диктантлар язу.

5.Рәсемгә карап, хикәя төзү.

6.Грамматик биремле төрле типтагы диктантлар язу.

7.Программага кертелгән әдәби әсәрләрдән алынган өзекләрне файдаланып, излоңениеләр язу.

8.Мөстәкыйль һәм ярдәмче сүз төркемнәрен кертеп төзелгән җөмләләрне тәрҗемә итү.

9.Экскурсиядә һәм торле спектакль –концертларда,мәктәпләрдә уздырылган бәйрәм кичәләрендә алган тәэсирләрдән файдаланып, сочинениеләр язу.



Скачать документ

Похожие документы:

  1. 1. Общие сведения об общеобразовательном учреждении

    Документ
    1.8. Лицензия № 291991 серия А от 23 декабря 2008 г. Службой по контролю и надзору в сфере образования Иркутской области, на осуществление образовательной деятельности по образовательным программам: начальное общее образование, основное
  2. Образовательные программы муниципального общеобразовательного учреждения «Средняя общеобразовательная школа №15 с углубленным изучением отдельных предметов» (2)

    Программа
    Изучение данного курса позволит систематизировано повторить школьный курс алгебры и начала анализа, подготовить учащихся к сдаче экзамена по этому предмету.
  3. «Средняя общеобразовательная школа №3 с углубленным изучением отдельных предметов»

    Доклад
    С 01 сентября 2008 года Муниципальное общеобразовательное учреждение «Средняя общеобразовательная школа № 3 с углубленным изучением отдельных предметов» города Бронницы является участником апробации внедрения системы оплаты труда
  4. Публичный доклад о деятельности муниципального образовательного учреждения городского округа Балашиха Московской области «Средняя общеобразовательная школа №23 с углубленным изучением отдельных предметов» за 2010– 2011 учебный год. Структура публичного доклада

    Доклад
    Публичный доклад о деятельности муниципального образовательного учреждения городского округа Балашиха Московской области «Средняя общеобразовательная школа №23 с углубленным изучением отдельных предметов» за 2010– 2011 учебный год.
  5. Доклад о деятельности моу "Средняя общеобразовательная школа №25 с углубленным изучением отдельных предметов"

    Доклад
    Наша Школа дважды победитель в конкурсе образовательных учреждений, внедряющих инновационные образовательные программы в рамках приоритетного национального проекта «Образование» (2006, 2008 гг.

Другие похожие документы..