Поиск

Полнотекстовый поиск:
Где искать:
везде
только в названии
только в тексте
Выводить:
описание
слова в тексте
только заголовок

Рекомендуем ознакомиться

'Документ'
С69 Социальная адаптация и социальная реабилитация пожилых людей и инвалидов : комплексный подход : сб. науч. ст. / под общ. ред. М. М. Гладковой. — ...полностью>>
'Документ'
В начале 1806-го года Николай Ростов вернулся в отпуск. Денисов ехал тоже домой в Воронеж, и Ростов уговорил его ехать с собой до Москвы и остановить...полностью>>
'Документ'
Фрагмент «Истории» Геродота, где он указывает численность персидского войска, вызывает определенное недоумение. Судите сами: «Общее количество сухопу...полностью>>
'Учебно-методический комплекс'
Учебно-методический комплекс по дисциплине «Экономическая теория» составлен в соответствии с требованиями Государственного образовательного стандарта...полностью>>

Қазақстан республикасы үКiметi жанындағы мемлекеттiк терминологиялық комиссияның 2000-2006 жылдары бекiткен терминдерi

Главная > Документ
Сохрани ссылку в одной из сетей:

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҮКiМЕТI ЖАНЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТIК ТЕРМИНОЛОГИЯЛЫҚ КОМИССИЯНЫҢ 2000-2006 ЖЫЛДАРЫ БЕКIТКЕН ТЕРМИНДЕРI

Қазақстан Республикасы Үкiметi жанындағы Мемлекеттiк терминологиялық комиссияның 2000 жылғы 25 қаңтардағы мәжiлiсiнде бекiтiлген терминдер:

1.

акт

-

1. кесiм; перде (әдеби)

2.

анкета

-

сауалнама

3.

арендатор

-

жалгер

4.

архивариус

-

мұрағатшы

5.

афиша

-

жарқағаз

6.

база

-

1. база; 2. негiз; 3. қор;

4. қойма

7.

база данных

-

дерекқор

8.

баланс

-

теңгерiм

9.

виза

-

1. рұқсатнама; 2.бұрыштама

10.

виза консульская

-

консулдық рұқсатнама

11.

визирование

-

бұрыштама соғу

12.

виза на документе

-

құжаттағы бұрыштама

13.

високосный год

-

кiбiсе жыл

14.

вклад

-

салым

15.

вкладчик

-

салымшы

16.

вотум доверия

-

сенiм бiлдiру

17.

вотум недоверия

-

сенiмсiздiк бiлдiру

18.

вымогательство

-

құнерездiк

19.

выплата

-

төлем

20.

гуманитарная помощь

-

iзгiлiк көмек

21.

депутатский запрос

-

депутаттық сұрау

22.

де-факто

-

iс жүзiнде

23.

де-юре

-

заң жүзiнде

24.

дипломат

-

мәмiлегер

25.

дочернее предприятие

-

еншiлес кәсiпорын

26.

дубликат

-

телнұсқа

27.

егерь

-

қорықшы

28.

единовременный

-

бiржолғы

29.

единогласный

-

бiрауыздан

30.

единолично

-

жекедара

31.

задаток

-

кепiлақы

32.

заказник

-

қаумал

33.

законодательство

-

заңнама

34.

законодательные акты

-

заңнамалық кесiмдер

35.

запал

-

тұтандырғыш

36.

индивидуальность

-

дара

37.

индивидуализм

-

дарашылдық

38.

интеграция

-

ықпалдасу

39.

инвентарь

-

мұқаммал

40.

канализация

-

кәрiз

41.

каталог

-

тiзiмдеме

42.

кворум

-

жиналым

43.

кедр

-

балқарағай

44.

киллер

-

жалдап

45.

корешок

-

түбiртек

46.

лаборатория

-

зертхана

47.

легитимная власть

-

заңды өкiмет

48.

лейка

-

себезгi

49.

либерализация цен

-

бағаны ырықтандыру

50.

лихоимство

-

алағандық

51.

лицевой счет

-

дербес есеп-шот

52.

мемуары

-

ғұмырнама

53.

менталитет

-

дiл

54.

мировой суд

-

бiтiм соты

55.

мобилизация

-

жұмылдыру

56.

модернизация

-

жаңғырту

57.

монетный двор

-

теңге сарайы

58.

монополист

-

алпауыт

59.

монстр

-

құбыжық

60.

набросок

-

нобай

61.

нагрузка

-

жүктеме

62.

надбавка

-

үстемеақы

63.

натиск

-

тегеурiн

64.

наценка

-

үстеме

65.

негативный

-

келеңсiз

66.

неотложное дело

-

қауырт iс

67.

нигилизм

-

көзқамандық

68.

нигилист

-

көзқаман

69.

оазис

-

шұрат

70.

обсерватория

-

расытхана

71.

определение

-

1.анықтау; 2.ұйғарым

72.

оптимальный

-

оңтайлы

73.

оптимизировать

-

оңтайландыру

74.

паритет

-

тепе-теңдiк

75.

перевозка

-

тасымал

76.

планета

-

ғаламшар

77.

планерка

-

жоспарлама, лездеме

78.

помидор

-

қызанақ

79.

превратно

-

терiс

80.

предположение

-

жорамал

81.

презентация

-

тұсаукесер

82.

прерогатива

-

дәргей

83.

приемная

-

қабылхана

84.

примитивный

-

қарадүрсiн

85.

принцип

-

қағидат

86.

процент

-

пайыз

87.

разногласие

-

алауыздық

88.

светский

-

зайырлы

89.

светское общество

-

зайырлы қоғам

90.

светильник

-

шамдал

91.

стереотип

-

таптаурын

92.

унификация

-

бiрiздендiру

93.

флагшток

-

тутұғыр

94.

форточка

-

желкөз

95.

халтура

-

дәлдiрiштiк

96.

халтурщик

-

дәлдүрiш

97.

шампунь

-

сусабын

98.

шантаж

-

бопса

99.

штемпель

-

мөртабан

100.

штраф

-

айып

101.

щелочь

-

сiлтi

102.

щетка

-

мәуесек

103.

язычество

-

мәжуси

Қазақстан Республикасы Үкiметi жанындағы Мемлекеттiк терминологиялық комиссияның 2002 жылғы 19 наурыздағы мәжiлiсiнде бекiтiлген терминдер:

Терминдер

Бұрын бекiтiлгенi

Қайта бекiтiлгенi

1.

администратор

әкiм

әкiмшi

2.

акимат

әкiмият

әкiмдiк

3.

акт

1.кесiм,

2.перде (әдеби)

1.акт (норм-құқық),

2.кесiм,

3.перде (әдеби)

4.

аудитория

аудитория, дәрiсхана

аудитория

5.

диета

емдем

емдәм

6.

диетическое меню

емдем мәзiрi

емдәм мәзiрi

7.

диетическое питание

емдейлiк тағам

емдәмдiк тағам

8.

диетология

емдемтану

емдәмтану

9.

интеллектуальный

интеллектуалдық

Зияткерлiк (интеллектуалдық)

10.

класс

сынып

1.сынып, 2. тап,

3. дәреже

11.

клетка

жазуша

жасуша (биол.)

12.

лицензия

рұқсат қағаз

лицензия

13.

персона

кiсi, тұлға

кiсi

14.

скважина

ұнғыма

ұңғыма

15.

специализированный характер

арнаулы сипатты

мамандандырылған

16.

СССР

ССРО

КСРО

17.

ТАСС

СОТО

КОТА (ТАСС)

18.

юбилей

мерейтой, мүшелтой

Қазақстан Республикасы Үкiметi жанындағы Мемлекеттiк терминологиялық комиссияның 2002 жылғы 20 мамырдағы мәжiлiсiнде бекiтiлген терминдер:

1.

адаптация

-

бейiмделу

2.

азартная игра

-

құмар ойын

3.

акклиматизация

-

жерсiну

4.

безвестно отсутствующие

-

хабарсыз кеткен

5.

безвестно пропавший

-

хабарсыз жоғалған

6.

благотворитель

-

қайырымдылық жасаушы

7.

благотворительная помощь

-

қайырымдылық көмек

8.

благотворительное общество

-

қайырымдылық қоғамы

9.

благотворительность

-

қайырымдылық

10.

вред

-

зиян

11.

движимое имущество

-

жылжымалы мүлiк

12.

дезорганизация

-

iрiткi сату

13.

депутатский запрос

-

депутаттық сауал

14.

добавочный

-

қосымша

15.

добавленный

-

қосылған

16.

действие

-

iс-әрекет

17.

деяние

-

әрекет

18.

доля

-

үлес

19.

емкость-1

-

1 ыдыс; 2 сыйымдылық

20.

заем (займ)

-

қарыз

21.

заимствование

-

қарыз алу

22.

законопослушный

-

заңға құлықты

23.

законопослушность

-

заңға құлықтылық

24.

запуск (в космосе)

-

(ғарышқа ұшырым)

25.

заказчик

-

тапсырысшы

26.

запасные части

-

қосалқы бөлшектер

27.

затраты, издержки

-

шығын

28.

злостно

-

қасақана

29.

злостное уклонение

-

қасақана жалтару

30.

злостный преступник

-

қасқой қылмыскер

31.

злостное намерение

-

қастық ниет

32.

злоумышленник

-

қаскөй

33.

иск

-

талап

34.

исковое заявление

-

талап арыз

35.

исковая давность

-

талап мерзiмi

36.

истец

-

талапкер

37.

конституция

-

конституция

38.

коррупция

-

сыбайлас жемқорлық

39.

кредит

-

кредит

40.

личный

-

жеке

41.

надбавка

-

үстеме

42.

надел

-

телiм

43.

недвижимое имущество

-

жылжымайтын мүлiк

44.

недоимка

-

бересi

45.

неотвратимость наказания

-

жазаның бұлтартпастығы

46.

обвиняемый

-

айыпталушы

47.

обращение (юр.)

обращение в суд,

правоохранительные органы

-

жүгiну (құқық)

сотқа, құқық қорғау

органдарына жүгiну

48.

особо тяжкое преступление

-

аса ауыр қылмыс

49.

осужденный

-

сотталған

50.

персональный

-

дербес

51.

подозреваемый

-

күдiктi

52.

подсудимый

-

сотталушы

53.

подсудность

-

соттылық

54.

понятой

-

куәгер

55.

постоянный

-

тұрақты

56.

постоянство

-

тұрақтылық

57.

потерпевший

-

жәбiрленушi

58.

предпенсионный

-

зейнеталды

59.

предшкольный

-

мектепалды

60.

преступление небольшой тяжести

-

ауыр емес қылмыс

61.

преступление средней тяжести

-

орташа ауыр қылмыс

62.

привод (юр.)

-

күштеп әкелу (құқық)

63.

приверженность

-

бейiлдiлiк

64.

прилегающий

-

iргелес

65.

расход

-

шығыс

66.

свидетель

-

куә

67.

символ

-

нышан

68.

сопредельный

-

шектес

69.

сопрягать

-

ұштастыру

70.

сопряженный

-

ұштасқан

71.

сострахование

-

ортақ сақтандыру

72.

стабильность

-

тұрлаулылық

73.

стабильный

-

тұрлаулы

74.

ссуда

-

несие

75.

судимость

-

сотталғандық

76.

частный

-

жекеше

77.

убыток

-

залал

78.

устойчивость

-

орнықтылық

79.

устойчивый

-

орнықты

Қазақстан Республикасы Үкiметi жанындағы Мемлекеттiк терминологиялық комиссияның 2002 жылғы 17 қазандағы мәжiлiсiнде бекiтiлген терминдер:

1.

абсолютные основания

-

абсолюттiк негiздер

2.

авансовые платежи

-

аванс бөлiмдер

3.

авторский договор

-

авторлық шарт

4.

авторский надзор

-

авторлық қадағалау

5.

авторское право

-

авторлық құқық

6.

авторское произведение

-

авторлық туынды

7.

автостоянка

-

автотұрақ

8.

административное подчинение

-

әкiмшiлiк бағыныс

9.

административное правонарушение

-

әкiмшiлiк құқық бұзушылық

10.

административное производство

-

әкiмшiлiк iс жүргiзу

11.

административно-территориальная единица

-

әкiмшiлiк-аумақтық бiрлiк

12.

административно-территориальное устройство

-

әкiмшiлiк-аумақтық құрылыс

13.

административный

-

әкiмшiлiк

14.

административные расходы

-

әкiмшiлiк шығыстар

15.

административный надзор

-

әкiмшiлiк қадағалау

16.

адресная помощь

-

атаулы көмек

17.

адресная социальная помощь

-

атаулы әлеуметтiк көмек

18.

актовые книги

-

акт кiтаптары

19.

акт описи

-

тiзiмдеме актiсi

20.

акт сверки

-

салыстыру актiсi

21.

аккумулировать

-

жинақтау

22.

банк-залогодержатель

-

кепiл ұстаушы банк

23.

банки второго уровня

-

екiншi деңгейдегi банктер

24.

банковские платежи

-

банктiк төлемдер

25.

банковский вклад

-

банк салымы

26.

банковский депозит

-

банк депозитi

27.

банковский лизинг

-

банк лизингi

28.

банк-посредник

-

делдал банк

29.

банковский процент

-

банк пайызы

30.

банковский сертификат

-

банк сертификаты

31.

банковский счет

-

банк счеты

32.

банкротство

-

банкроттық

33.

бартерные операции

-

баспабас операциялар

34.

бедность

-

кедейлiк

35.

бедные руды

-

кенеусiз кең

36.

бесхозяйственность

-

иесiздiк

37.

венчурные (дочерние) предприятия

-

еншiлес кәсiпорындар

38.

вещественные доказательства

-

заттай дәлелдемелер

39.

вещное право

-

заттық құқық

40.

взаимозаменяемость

-

өзара алмасымдылық

41.

видеосалон

-

бейнесалон

42.

видеофильм

-

бейнефильм

43.

виды залога

-

кепiл түрлерi

44.

виды имущества

-

мүлiк түрлерi

45.

имущественное право

-

мүлiктiк құқық

46.

финансовая разведка

-

қаржылық барлау

Қазақстан Республикасы Үкiметi жанындағы Мемлекеттiк терминологиялық комиссияның 2002 жылғы 11 желтоқсандағы мәжiлiсiнде бекiтiлген терминдер:

1.

автостанция

-

автобекет

2.

альтернативный

-

баламалы

3.

альтернативные выборы

-

баламалы сайлау

4.

бездеятельность

-

бейқарекет

5.

вычет

-

шегерiм

6.

глазок

-

көзек

7.

глобализация

-

жаҺандану

8.

деятель

-

қайраткер

9.

дипломат

-

дипломат

10.

дипломатические отношения

-

дипломатиялық қатынастар

11

дипломатические сношения

-

дипломатиялық қарым-қатынастар

12.

дипломатический паспорт

-

дипломатиялық паспорт

13.

докладная (записка)

-

баянжазба

14.

документационное обеспечение

-

құжаттамалық қамтамасыз ету

15.

документооборот

-

құжат айналымы

16.

единогласие

-

бiрауыздылық

17.

единогласно

-

бiрауыздан

18.

жалоба

-

шағым

19.

задаток

-

қарымжы

20.

заклад

-

қардарлық

21.

залог

-

кепiл

22.

записка

-

жазба

23.

знамя

-

жалау

24.

зона

-

аймақ

25.

край

-

өлке

26.

мемориальная доска

-

сынтас

27.

несоответствие

-

сәйкессiздiк

28.

непоследовательность

-

дәйексiздiк

29.

непреложный

-

бұлжымас

30.

неукоснительный

-

мүлтiксiздiк

31.

предположение

-

жорамал

32.

представитель

-

өкiл

33.

представитель официальный

-

ресми өкiл

34.

представительполномочный

-

өкiлеттi өкiл

35.

представительство

-

өкiлдiк

36.

представитель уполномоченный

-

уәкiлеттi өкiл

37.

прерогатива

-

дәргей

38.

прогноз

-

болжам

39.

прописка

-

тiркелiм

40.

рапорт

-

баянат

41.

регион

-

өңiр

42.

свободная экономическаязона

-

еркiн экономикалық аймақ

43.

служебная записка

-

қызметтiк жазба

44.

согласие

-

келiсу

45.

согласование

-

келiсiлу

46.

согласованный

-

келiсiлген

47.

соглашение

-

келiсiм

48.

соответственно

-

тиiсiнше

49.

соответствие

-

сәйкестiк

50.

соответствующий

-

сәйкесетiн

51.

телохранитель

-

кежеуiл

52.

территория

-

аумақ

53.

уполномоченный

-

уәкiлеттi

54.

уполномочивать

-

уәкiлеттiк беру

55.

урожденная

-

тумысында

56.

штандарт

-

байрақ

57.

флаг

-

ту

Қазақстан Республикасы Үкiметi жанындағы Мемлекеттiк терминологиялық комиссияның 2003 жылғы 4 наурыздағы мәжiлiсiнде бекiтiлген терминдер:

1.

амнистия

-

рақымшылық

2.

арбитражный суд

-

төрелiк сот

3.

арендодатель

-

жалға берушi

4.

близкие родственники

-

жақын туыстар

5.

биржевой арбитраж

-

биржалық төрелiк

6.

биржвая котировка

-

биржалық белгiленiм

7.

биржевой маклер

-

биржалық маклер

8.

биржевая котировка

-

биржалық алыпсатарлық

9.

биржевой арбитраж

-

биржалық төрелiк

10.

биржевик

-

биржашы

11.

биржевые доходы

-

биржалық кiрiстер

12.

биржевые уставы

-

биржалық жарғылар

13.

боеголовка

-

оқтұмсық

14.

боеприпасы

-

оқ-дәрi

15.

бродяжничество

-

қаңғыбастық

16.

бытовой подряд

-

тұрмыстық мердiгерлiк

17.

внебюджетные фонды

-

бюджеттен тыс фондтар

18.

внеочередные выборы

-

кезектен тыс сайлау

19.

внесудебная процедура

-

соттан тыс рәсiм

20.

внешнеэконимеческая сделка

-

сыртқы экономикалық мәмiле

21.

внешний аудит

-

сыртқы аудит

22.

внешняя политика

-

сыртқы саясат

23.

внешняя угроза

-

сыртқы қатер

24.

военизированное формирование

-

әскерилендiрiлген құралым

25.

вонное положение

-

соғыс жағдайы

26.

военно-лечебное учреждение

-

әскери-емдеу мекемесi

27.

военнослужащий

-

әскери қызметшi

28.

военные действия

-

соғыс қимылдары

29.

военный суд

-

әскери сот

30.

воинская часть

-

әскери бөлiм

31.

воинская служба

-

әскери қызмет

32.

воинское соединение

-

әскери құрама

33.

воинское звание

-

әскери атақ

34.

воинское формирование

-

әскери құралым

35.

врачебная тайна

-

дәрiгерлiк құпия

36.

врачебно-консультационная комиссия (ВКК)

-

дәрiгерлiк-консультациялық комиссия (ДКК)

37.

врачебный долг

-

дәрiгерлiк борыш

38.

вредитель

-

зинкес

39.

вредительство

-

зиянкестiк

40.

вредность

-

зияндылық

41.

всеобщее

-

жалпыға бiрдей

42.

всеобщее, равное и прямое избирательное право

-

жалпыға бiрдей, тең және төте сайлау құқығы

43.

генеральное соглашение

-

бас келiсiм

44.

генеральный подрядчик

-

бас мердiгер

45.

главное управление

-

бас басқарма

46.

глобальная безопасность

-

жаҺандық қауiпсiздiк

47.

двусторянняя сделка

-

екiжақты мәмiле

48.

денежная единица

-

ақша бiрлiгi

49.

денежная компенсация

-

ақшалай өтем

50.

денежная сумма

-

ақша сомасы

51.

денежное взыскание

-

ақшалай өндiрiп алу

52.

денежное довольствие

-

ақшалай үлес

53.

денежное обязательство

-

ақшалай мiндеттеме

54.

денежный взнос

-

ақшалай жарна

55.

денежный знак

-

ақша белгiсi

56.

денежное средство

-

ақшалай қаражат

57.

денежный рынок

-

ақша нарығы

58.

денежный капитал

-

ақша капиталы

59.

депутатская группа

-

депутаттық топ

60.

депутатская фракция

-

депутаттық фракция

61.

депутатские объединения

-

депутаттық бiрлестiктер

62.

дискриминация

-

кемсiту

63.

добровольный взнос

-

ерiктi жарна

64.

добровольный имущественный взнос

-

ерiктiк мүлiктiк жарна

65.

древесина

-

сүрек

66.

жестокость

-

қатыгездiк

67.

забастовка

-

ереуiл

68.

заблаговременно

-

күнi бұрын

69.

заведомо

-

көрiнеу

70.

заведомо ложный

-

көрiнеу жалған

71.

заведомо ложная информация

-

көрiнеу жалған ақпарат

72.

заведомо ложное сообщение

-

көрiнеу жалған хабарлама

73.

завещание

-

өсиет

74.

завещатель

-

өсиетшi

75.

завещать

-

өсиет алу

76.

заготовка

-

дайындама

77.

заготовитель

-

дайындаушы

78.

загрязнение

-

ластау

79.

загрязнение окружающей среды

-

қоршаған ортаны ластау

80.

заинтересованное лицо

-

мүдделi адам

81.

заинтересованность

-

мүдделiк

82.

знак различия

-

айырым белгi

83.

межотраслевая координация

-

салааралық үйлестiру

84.

межселенные территории

-

қонысаралық аумақтар

85.

обыск

-

тiнту

86.

рамочное соглашение

-

негiздемелiк келiсiм

87.

сомнение

-

күмән

88.

третейский суд

-

аралық сот

Қазақстан Республикасы Үкiметi жанындағы Мемлекеттiк терминологиялық комиссияның 2003 жылғы 2 шiлдедегi мәжiлiсiнде бекiтiлген терминдер:

Тiл бiлiмi саласы бойынша

1.

араб әлiпбиi

-

арабский алфавит

2.

аралас

-

смешанный

3.

аралас дауысты

-

смешанный гласный

4.

аралас дауысты дыбыс

-

смешанный гласный звук

5.

аралас дыбыс

-

смешанный звук

6.

аралас тәсiл

-

смешанный способ

7.

аралас тiл

-

смешанный язык

8.

ауыз жолды

-

ротовый

9.

ауыз жолды дауыссыз

-

ротовый согласный

10.

ауыз жолды дауыссыз дыбыс

-

ротовый согласный звук

11.

ауыз жолды дыбыс

-

ротовый звук

12.

ашық

-

открытый

13.

ашық буын

-

открытый слог

14.

ашық дыбыс

-

открытый звук

15.

ашық дауысты

-

открытый гласный

16.

ашық дауысты дыбыс

-

открытый гласный звук

17.

ашық жалаң дауысты

-

открытый монофтонг

18.

әлеуметтiк

-

социальный

19.

әлеуметтiк диалект

-

социальный диалект

20.

әлеуметтiк диалектология

-

социальная диалектология

21.

әлсiз фонема

-

слабая фонема

22.

әлiпби

-

алфавит

23.

әлiпби жазу

-

алфавитное письмо

24.

әмбебап

-

универсальный

25.

әмбебап әдiстеме

-

универсальная методика

26.

әмбебап грамматика

-

универсальная грамматика

27.

әмбебап заң (дылық)

-

универсальная закон (омерность)

28.

әуен

-

мелодика

29.

әуен екпiн

-

мелодическое (музыкальное) ударение

30.

байырғы (төл) сөз

-

исконное слово

31.

бала тiлi

-

детская речь

32.

бас әрiп

-

заглавная буква

33.

баспа әрiп

-

печатная буква

34.

бәсең

-

нисходящий

35.

бәсең әуен

-

нисходящяя мелодика

36.

бәсең дифтонг

-

нисходящий дифтонг

37.

бәсең екпiн

-

нисходящее ударение

38.

бәсең интонация

-

нисходящяя интонация

39.

бедер әрiп

-

рельефная буква

40.

бейтарап белгi

-

нейтральный признак

41.

бейтарап дауысты

-

нейтральный гласный

42.

бейтарап екпiн

-

нейтральное ударение

43.

бейтарап лексика

-

нейтральная лексика

44.

бейтарап мағына

-

нейтральное значение

45.

бейтарап стиль

-

нейтральный стиль

46.

буын жiгi

-

слогораздел

47.

буын тiлдер

-

слоговые языки

48.

буын шыңы

-

вершина слога

49.

бiрегей дауыссыз

-

уникальный согласный

50.

бiрегей дауыссыз дыбыс

-

уникальный согласный звук

51.

бiрегей дауысты

-

уникальный гласный

52.

бiрегей дауысты дыбыс

-

уникальный гласный звук

53.

бiрегей дыбыс

-

уникальный звук

54.

бiрлiк

-

единица

55.

бiтеу буын

-

закрытый слог

56.

дауыс қатысы

-

участие голоса

57.

дауыссыз

-

согласный

58.

дауыссыздар жүйесi

-

система согласных

59.

дауыссыздар кестесi

-

таблица согласных

60.

дауыссыз дыбыс

-

согласный звук

61.

дауыссыздың қатаңдауы

-

оглушение согласного

62.

дауыссыздың ұяңдауы

-

дауыссыздың ұяңдауы

63.

дауысты

-

гласный

64.

дауысты аралық

-

интервокальный

65.

дауысты аралық дауыссыз

-

интервокальный дауыссыз

66.

дауысты аралық шел

-

интервокальная позиция

67.

дауысты дыбыс

-

гласный звук

68.

дауыстылар жүйесi

-

система гласных

69.

дауыстылар кестесi

-

таблица гласных

70.

дауыстылар үндесiмi

-

гармония гласных

71.

дәстүрлi

-

традиционный

72.

дәстүрлi грамматика

-

традиционная грамматика

73.

дәстүрлi лингвистика

-

традиционная лингвистика

74.

дыбыс

-

звук

75.

дыбыс жүйесi

-

ситема звуков

76.

дыбыс күшi

-

сила звука

77.

дыбыстаңба

-

транскрипция

78.

дыбыстаңбалау

-

транскрибировать

79.

дiрiл

-

дрожащий

80.

дiрiл дауыссыз

-

дрожащий согласный

81.

дiрiл дауыссыз дыбыс

-

дрожащий согласный звук

82.

дiрiл дыбыс

-

дрожащий звук

83.

езу дауыссыз

-

негубной согласный

84.

езу дауыссыз дыбыс

-

негубной согласный звук

85.

езу дауысты

-

негубной гласный

86.

езу дауысты дыбыс

-

негубной гласный звук

87.

езу дыбыс

-

негубной звук

88.

езулiк

-

неогубленный

89.

езулiк дауыссыз

-

неогубленный согласный

90.

езулiк дауыссыз дыбыс

-

неогубленный согласный звук

91.

езулiк дауысты

-

неогубленный гласный

92.

езулiк дыбыс

-

неогубленный звук

93.

екпiндi

-

Ударный, ударенный

94.

екпiндi буын

-

ударный слог

95.

екпiндi дауысты

-

ударный гласный

96.

екпiндi сөз

-

ударное слово

97.

екпiндi тiлдер

-

акцентные языки

98.

екпiнсiз

-

безударный

99.

екпiнсiз буын

-

безударный слог

100.

екпiнсiз дауысты

-

безударный гласный

101.

екпiнсiз сөз

-

безударное слово

102.

екпiнсiз тiлдер

-

безударные языки

103.

еркiн (жылжымалы) екпiн

-

свободное (подвижное) ударение

104.

ерiн

-

губной

105.

ерiн дауыссыз

-

губной согласный

106.

ерiн дауыссыз дыбыс

-

губной согласный звук

107.

ерiн дауысты

-

губной согласный

108.

ерiн дауысты дыбыс

-

губной гласный звук

109.

ерiн дыбыс

-

губной звук

110.

ерiндiк

-

огубленный

111.

ерiндiк дауыссыз

-

огубленный согласный

112.

ерiндiк дауыссыз дыбыс

-

огубленный согласный звук

113.

ерiндiк дауысты

-

огубленный гласный

114.

ерiндiк дыбыс

-

огубленный звук

115.

ерiн-тiс

-

губно-зубной

116.

ерiн-тiс дауыссыз

-

губно-зубной согласный

117.

ерiн-тiс дауыссыз дыбыс

-

губно-зубной согласный звук

118.

ерiн-тiс дыбыс

-

губно-зубной звук

119.

ерiн үндестiгi

-

губной сингорманизм

120.

жазба әрiп

-

от руки написанная буква

121.

жай жақша

-

простые скобки

122.

жалаң (дауысты)

-

монофтонг

123.

жалғамалы

-

агглютинативный язык

124.

жалғамалы тiл

-

агглютинативный язык

125.

жартылай дауыссыз

-

полусогласный

126.

жартылай дауысты

-

полугласный

127.

жасанды буын

-

искусственный слог

128.

жасанды дауыссыз

-

искусственный согласный

129.

жасанды дауысты дыбыс

-

искусственный согласный звук

130.

жасанды дауысты

-

искусственный гласный

131.

жасанды дауысты дыбыс

-

искуственный гласный звук

132

жасанды дыбыс

-

искуственный звук

133.

жасанды тiл

-

искусственный язык

134.

жасырынба әрiп

-

открытая буква

135.

жоғары әуен

-

высокая мелодика

136.

жуан

-

твердый

137.

жуан дауыссыз

-

твердый согласный

138.

жуан дауыссыз дыбыс

-

твердый согласный звук

139.

жуан дауысты

-

твердый гласный

140.

жуан дауысты дыбыс

-

твердый гласный звук

141.

жуан дыбыс

-

твердый звук

142.

жуысыңқы дауыссыз

-

щелевой согласный

143.

жұп

-

пара,парный

144.

жұптас

-

бинарный

145.

жүйе

-

система

146.

жiңiшке

-

мягкий

147.

жiңiшке дауыссыз

-

мягкий согласный

148.

жiңiшке дауыссыз дыбыс

-

мягкий согласный звук

149.

жiңiшке дауысты

-

мягкий гласный

150.

жiңiшке дауысты дыбыс

-

мягкий гласный звук

151.

жiңiшке дыбыс

-

мягкий звук

152.

көлбеу әрiп

-

курсив-буква

153.

көлбеу жақша

-

курсивные скобки

154.

көлеңке әрiп

-

буква с тенью

155.

көмей дауыссыз

-

глоточный согласный

156.

көмескi әуен

-

глухая методика

157.

көмескi дауысты

-

глухой согласный

158.

көрнекi

-

наглядный

159.

көрнекi кесте

-

наглядная таблица

160.

көрнекi құрал

-

наглядное пособие

161.

көрнекi сурет

-

наглядный рисунок

162.

көрнекi сызба

-

наглядная графика

163.

көрнекi үлгi

-

наглядная модель

164.

кiшi әрiп

-

строчная буква

165.

қатаң

-

глухой

166.

қатаңдаған

-

оглушенный

167.

қатаңдау

-

оглушение

168.

қатаң дауыссыз

-

глухой согласный

169.

қатаң дауыссыз дыбыс

-

глухой согласный звук

170.

қатаң дыбыс

-

глухой звук

171.

қосалқы екпiн

-

второстепенное ударение

172.

қысаң дауысты

-

узкий гласный

173.

қысаң жалаң дауысты

-

закрытый монофтонг

174.

латын әлiпбиi

-

латинский алфавит

175.

лексикалық бiрлiк

-

лексическая единица

176.

логикалық екпiн

-

логическое ударение

177.

мағыналық бiрлiк

-

смысловая единица

178.

морфологиялық бiрлiк

-

морфологическая единица

179.

мұрын жолды дауыссыз

-

носовый согласный

180.

негiзгi екпiн

-

главное ударение

181.

ойық әрiп

-

утопленная буква

182.

өрнек жақша

-

фигурные скобки

183.

өсiңкi әуен

-

восходящая мелодика

184.

өшiңкi әуен

-

полуоглашенная мелодика

185.

сандық (созылыңқы) екпiн

-

количественное (долготное) ударение

186.

синтакстiк бiрлiк

-

синтаксическая единица

187.

славян (кирилл) әлiпбиi

-

славянский алфавит

188.

сөздiк екпiн

-

словесное ударение

189.

сыбыр дауысты

-

шепотный гласный

190.

сына әрiп

-

руническая буква

191.

тоғысыңқы дауыссыз

-

смычный согласный

192.

тұйық буын

-

полуоткрытый слог

193.

тұрақты екпiн

-

Постоянное (фиксированное) ударение

194.

тiк жақша

-

прямые скобки

195.

тiл алды дауыссыз

-

переднеязычный согласный

196.

тiл алды дауысты

-

переднеязычный гласный

197.

тiл арты дауыссыз

-

заднеязычный согласный

198.

тiл арты дауысты

-

заднеязычный гласный

199.

тiлдiк бiрлiк

-

языковая единица

200.

тiл ортасы дауыссыз

-

среднеязычный согласный

201.

тiл ортасы дауысты

-

среднеязычный гласный

202.

тiл ұшы дауыссыз

-

альвеолярный согласный

203.

ұяң дауыссыз

-

звонкий согласный

204.

үндес буын

-

сингармонический слог

205.

үндi дауыссыз

-

сонорный согласный

206.

iлгерiндi дауыссыз

-

продвинутый согласный

207.

фонетикалық бiрлiк

-

фонетическая единица

208.

фонетикалық дыбыстаңба

-

фонетическая транскрипция

209.

фонологиялық дыбыстаңба

фонологическая транскрипция

210.

фразалық екпiн

-

Фразовое ударение

211.

фразеологиялық бiрлiк

-

Фразеологическая единица

Әдебиеттану саласы бойынша

1.

автор бейнесi

-

образ автора

2.

автор сөзi

-

авторская речь

3.

автор ойы

-

замысел автора

4.

авторлық аударма

-

авторизованный перевод

5.

авторлық баяндау

-

авторское повествование

6.

авторлық дана

-

авторский экземпляр

7.

авторлық қаламақы

-

авторский гонорар

8.

авторлық қолжазба

-

авторская рукопись

9.

авторлық қолтаңба

-

авторский автограф

10.

авторлық мәтiн

-

авторский текст

11.

авторлық түпнұсқа

-

авторский оригинал

12.

авторлық түсiнiктеме

-

авторский коментарий

13.

автоэпиграмма

-

автоэпиграмма

14.

ағартушылық реализм

-

просветительский реализм

15.

азаматтық лирика

-

гражданская лирика

16.

айтыс

-

айтыс

17.

айтысу

-

поэтическое состизание

18.

академиялық басылым

-

академическое издание

19.

академиялық стиль

-

академический стиль

20.

ақын

-

акын, поэт

21.

ақындық өлең

-

поэтический стих

22.

александрия өлеңi

-

александрийский стих

23.

алтыбуынды өлең

-

шестислоговый стих

24.

араб әдебиетi

-

арабская литература

25.

арабтану

-

арабистика

26.

аралас ұйқас

-

витая рифма, смежная рифма

27.

арнау

-

посвящение

28.

арнау өлең

-

песня-посвящение

29.

ассонанс

-

ассонанс

30.

аударма

-

перевод

31.

аударма теориясы

-

теория перевода

32.

ауыз әдебиетi

-

устная литература

33.

әдеби

-

литературный

34.

әдеби ағым

-

литературное течение

35.

әдеби әдiс

-

метод литературы

36.

әдеби бағыт

-

литературное направление

37.

әдеби байланыс

-

литературная связь

38.

әдеби-драмалық редакция

-

литературно-драматическая редакция

39.

әдебиет жанры

-

жанр литературы

40.

әдебиет пәнi

-

предмет литературы

41.

әдебиеттану библиографиясы

-

литературоведческая библиография

42.

әдебиеттануға кiрiспе

-

введение в литературовведение

43.

әдебиеттанудағы библиографиялық әдiс

-

библиографический метод в литературоведении

44.

әдебиеттану терминологиясы

-

терминология литературоведения

45.

әдебиеттану терминi

-

литературоведческий термин

46.

әдебиеттанушы

-

литературовед

47.

әдебиеттегi тарихилық

-

историзм в литературе

48.

әдебиет тарихы

-

история литературы

49.

әдебиет тектерi

-

литературные роды

50.

әдебиет теориясы

-

теория литературы

51.

әдебиет түрлерi

-

виды литературы

52.

әдебиеттегi уақыт

-

время в литературе

53.

әдебиеттiң көркемдiк мәнi

-

художественное значение литературы

54.

әдебиеттiң қоғамдық мәнi

-

общественное значение литературы

55.

әдебиеттiң тәрбиелiк мәнi

-

воспитательное значение литературы

56.

әдебиеттiң халықтығы

-

народность литературы

57.

әдебиетшi

-

литератор

58.

әдеби жанр түрлерi

-

разновидности литературного жанра

59.

әдеби манифистер

-

литературные манифесты

60.

әдеби мектеп

-

литературная школа

61.

әдеби мұра

-

литературное наследие

62.

әдеби норма

-

литературная норма

63.

әдеби пародия

-

литераторная пародия

64.

әдеби процесс

-

литературный процесс

65.

әдеби сценарий

-

литературный сценарий

66.

әдеби тип

-

литературный тип

67.

әдеби тiлден тыс лексика

-

внелитературная лексика

68.

әдеби сипат

-

литературный характер

69.

әдеби шарж

-

литературный шарж

70.

әдеби шығармадағы мазмұн мен түр

-

содержание и форма в литературном произведении

71.

әдеби шығарма тiлi

-

язык литературного произведения

72.

әдеби үйiрмелер

-

литературные кружки

73.

әлемдiк әдебиет

-

всемирная литература

74.

әлеуметтiк лирика

-

социальная лирика

75.

әлеуметтiк-тұрмыстық эпос

-

социально-бытовой эпос

76.

ән

-

песня

77.

ән өлеңi

-

песенный стих

78.

әңгiме

-

рассказ

79.

әңгiме жанры

-

жанр рассказа

80.

әңгiмелеушi

-

сказитель

81.

әңгiмешi

-

рассказчик

82.

байланысу типтерi

-

типы связи

83.

байырғы сөз

-

исконное слово

84.

бақсы

-

баксы

85.

бақсы сарыны

-

песнопение баксы

86.

балалар әдебиетi

-

детская литература

87.

балалар фольклоры

-

детский фольклор

88.

баллада

-

баллада

89.

баллада шумағы

-

балладная строфа

90.

барабар мағына

-

адекватное значение

91.

бард

-

бард

92.

бармақ

-

бармак

93.

бата

-

благославение

94.

бата сөз

-

слово благословения

95.

батырлық ертегiлер

-

героические сказки

96.

батырлық өлеңдер

-

героические стихи

97.

батырлық эпос

-

героический эпос

98.

бахшы

-

бахши

99.

баяндама

-

доклад

100.

баяндамашы

-

докладчик

101.

баяндау әдiсi

метод повествования

102.

баяндаушы

-

повествователь

103.

баяндаушы бейнесi

-

образ повествователя

104.

бәдiк

-

бадик

105.

бәйiт

-

бейт

106.

бейнелеу әдiсi

-

метод изображения

107.

бейнелеу құралдары

-

изобразительные средства

108.

бейнелеу өнерi

-

изобразительное искусство

109.

бейнелi сөз

-

образная речь

110.

бейтарап стиль

-

нейтральный стиль

111.

бейiмделген мәтiн

-

адаптированный текст

112.

бейiмделу теориясы

-

теория адаптации

113.

бестселлер

-

бестселлер

114.

беллетрист

-

беллетрист

115.

беллетристика

-

беллетристика

116.

бесiк жыры

-

колыбельная песня

117.

беташар

-

беташар

118.

би әндерi

-

плясовые песни

119.

библиографиялық анықтама

-

библиографический справочник

120.

библиографиялық басылым

-

библиографическое издание

121.

библиографиялық жылнамалар

-

библиографический

123.

библиографиялық құралдар

-

библиографическое пособие

124.

библиографиялық сiлтеме

-

библиографическая ссылка

125.

библиографиялық шолу

-

библиографический обзор

126.

библиографиятану

-

библиографоведение

127.

буын екпiнi

-

слоговое ударение

128.

буын жазу

-

слоговое письмо

129.

буын жiгi

-

слогораздел

130.

буын тiлдерi

-

слоговые языки

131.

бұрмалау

-

искожение

132.

бүркеншiк ат (есiм)

-

псевдоним

133.

бiрыңғай ұйқас

-

однородная фирма

134.

веймар классицизмi

-

веймарский классицизм

135.

водевиль

-

водевиль

136.

газет жанрлары

-

газетные жанры

137.

герменевтика

-

герменевтика

138.

ғазал

-

газал

139.

ғаклия

-

гаклия

140.

ғашықтық эпос

-

любовный эпос

141.

ғылыми басылым

-

научное издание

142.

ғылыми стиль

-

научный стиль

143.

ғылыми фантастика

-

научная фантастика

144.

ғылыми-фантастикалық әдебиет

-

научно-фантастическая литература

145.

дастан

-

дастан

146.

дәстүр

-

традиция

147.

декаданс

-

декаданс

148.

дикторлық мәтiн

-

дикторский текст

149.

диалогия

-

диалогия

150.

дидактикалық әдебиет

-

дидактическая литература

151.

дидактикалық поэзия

-

дидактическая поэзия

152.

драматург

-

драматург

153.

драматургия

-

драматургия

154.

екiұштылық

-

двусмысленность

155.

елiктеу

-

подражение

156.

ертегi

-

сказка

157.

ертегiге кiрiспе

-

присказка

158.

ертегi жанры

-

жанр сказка

159.

ертегiлiк проза

-

сказочная проза

160.

ертегiлiк эпос

-

сказочный эпос

161.

еркiн аударма

-

вольный перевод

162.

еркiн өлең

-

вольный стих

163.

еркiн сөз

-

непринужденная речь

164.

естелiктер

-

воспоминания

165.

естiрту

-

естирту, песня опевещение

166.

еуропа поэтикасы

-

европейская поэтика

167.

жазбаша сөз

-

письменная речь

168.

жазушы стилi

-

стиль писателя

169.

жазушы тiлiнiң сөздiгi

-

словарь языка писателя

170.

жай метафора

-

простая метафора

171.

жай ұйқас

-

простая метафора

172.

жанр

-

жанр

173.

жанр поэтикасы

-

поэтика жанра

174.

жанр тұтастығы

-

жанровое единство

175.

жаңашылдық

-

новаторство

176.

жаңылтпаш

-

скороговорка

177.

жарапазан

-

жарапазан

178.

жар-жар

-

жар-жар

179.

желдiрме

-

желдирме

180.

жетiм жол

-

одиночная строка

181.

жетiм ұйқас

-

одиночная рифма

182.

жетi-сегiз буынды өлең

-

семи-восмислоговый слух

183.

жоқтау

-

причитание

184.

жолжазба очерк

-

путевой очерк

185.

жұбату

-

песня-утешение

186.

жұмбақ

-

загадка

187.

жұмбақ айтыс

-

жумбак айтыс

188.

жұмбақ өлең

-

жумбак олен

189.

жүйелi зерттеу

-

Системное исследование

190.

жырау

-

жырау,вещий певец, оракул, жрец

191.

жыр

-

жыр, эпос

192.

жыршы

-

сказитель эпоса

193.

кейiпкер

-

персонаж

194.

классикалық әдебиет

-

классическая литература

195.

комедия жанры

-

комедийный жанр

196.

композиция

-

композиция

197.

көне түркiлiк әдеби тiл

-

древнетюрский литературный язык

198.

көне эпос

-

архаический эпос

199.

көнерген сөз

-

устаревшие слова, архаизм

200.

көңiл-күй лирикасы

-

лирика настроении

201.

көрермен

-

зритель

202.

көркем аударма

-

художественный перевод

203.

көркем әдебиет

-

художественная литература

204.

көркем әдебиет стилi

-

язык художественной литературы

205.

көркем әдебиет тiлi

-

язык художественной литературы

206.

көркем әдiс

-

художественный метод

207.

көркемдеушi редактор

-

художественный редактор

208.

көркемдiк деталь

-

художественная деталь

209.

көркемдiк қиял

-

хдожественный вымысел

210.

көркемдiк монтаж

-

художественный монтаж

211.

көркемдiк мұра

-

художественное наследие

212.

көркемдiк түр

-

художественный вид

213.

көркемдiлiк

-

художественность

214.

көркем очерк

-

художественный очерк

215.

көркем өнер

-

художественное искусство

216.

көркем проза

-

художественная проза

217.

көркем проза жанрлары

-

жанры художественной прозы

218.

көркем туынды

-

художественное произведение

219.

көркем тiл

-

художественный язык

220.

көркем шығармашылықты кешендi зерттеу

-

комплексное изучение

художественного творчество

221.

көшпелi сюжет

-

бродячий сюжет

222.

күй

-

кюй

223.

күнделiк

-

дневник

224.

кiтаби ақын

-

книжный поэт

225.

кiтаби стиль

-

книжный стиль

226.

қайталама ұйқас

-

повторная рифма

227.

қайым айтыс

-

кайым айтыс

228.

қайым өлең

-

кайым олен

229.

қара өлең

-

кара олен

230.

қисса

-

кисса

231.

қиял-ғажайып ертегiлер

-

волшебные сказки

232.

либретто

-

либретто

233.

лирикалық проза

-

лирическая проза

234.

лирикалық шегiнiс

-

лирическое отступление

235.

лиро-эпос жанры

-

лиро-эпический жанр

236.

сұхбаттасушы

-

собеседник

237.

шұбыртпалы ұйқас

-

смешанная, развернутая рифма

Қазақстан Республикасы Үкiметi жанындағы Мемлекеттiк терминологиялық комиссияның 2003 жылғы 24 желтоқсандағы мәжiлiсiнде бекiтiлген терминдер:

Тiл бiлiмi саласы бойынша

1.

лексика

-

лексика

2.

кәсiби лексика

-

профессиональная лексика

3.

тарихи лексика

-

историческая лексика

4.

лексика-семантикалық сөзжасам тәсiлi

-

лексико-семантический способ словообразования

5.

лексика-синтаксистiк сөзжасам тәсiлi

-

лексико-синтаксический способ слообразование

6.

лексикаланған

-

лексикализованный

7.

лексикалану

-

лексикализация

8.

лексикалық кiрме

-

лексическое заимствование

9.

лексикалық мағына

-

лексическое значение

10.

лексикалық метафора

-

лексическая метафора

11.

лексикалық норма

-

лексическая норма

12.

лексикалық нормалану

-

лексическая нормализация

13.

лексикалық сәйкестiк

-

лексическое соответствие

14.

лексикалық синонимдер

-

лексические синонимы

15.

лексикалық синонимия

-

лексическая синонимия

16.

лексикалық тұлға

-

лексическая форма

17.

лексикалық ұя

-

лексическое гнездо

18.

лексикография

-

лексикография

19.

лексикология

-

лексикология

20.

леп, лептi

-

Восклицание, восклицательный

21.

леп белгiсi

-

восклицательный знак

22.

лептi демеулiктер

-

восклицательные частицы

23.

лептi интонация

-

восклицательная интонация

24.

лептi сөйлем

-

восклицательное предложение

25.

логикалық бастауыш

-

логическое подлежащее

26.

логикалық баяндауыш

-

логическое сказуемое

27.

логикалық грамматика

-

логическая грамматика

28.

логикалық екпiн

-

логическое ударение

29.

логикалық мағына

-

логическое значение

30.

логикалық субъект

-

логический субъект

31.

мағына

-

значение, смысл

32.

ауыспалы мағына

-

переменное значение

33.

логикалық мағына

-

логическое значение

34.

тура мағына

-

прямое значение

35.

мағына ауыстыру

-

перенос значения

36.

мағына тарылуы

-

сужение значения

37.

мағыналық

-

смысловой, семантический

38.

мағыналық байланыс

-

смысловая связь

39.

мағыналық жүйе

-

семантическая система

40.

мағыналық өрiс

-

семантическое поле

41.

мағыналық талдау

-

семантический анализ

42.

мағыналық топ

-

смысловая группа

43.

мақала

-

статья

44.

ғылыми мақала

-

научная статья

45.

ғылыми-көпшiлiк мақала

-

научно-популярная статья

46.

мақсат-бағыныңқылы сөйлем

-

придатояное предложение цели

47.

мақсат үстеу

-

наречие цели

48.

мақсат пысықтауыш

-

обстоятельство цели

49.

мақсатты басылым

-

целевое издание

50.

мақсатты келер шақ

-

будущее время цели

51.

мақұлдау демеулiгi

-

утвердительные частицы

52.

мақұлдау сөйлем

-

утвердительное предложение

53.

матасу

-

взаимоподчинение

54.

математикалық статистика

-

математическая статистика

55.

математикалық лингвистика

-

математическая лингвистика

56.

машинажазба

-

машинопись

57.

машиналық аударма

-

машинный перевод

58.

машиналық қор

-

машинный фонд

59.

машық

-

навык (автоматизм)

60.

көз машық

-

зрительный навык

61.

қол машық

-

тактильный навык

62.

мәлiмет

-

сведения

63.

дерек

-

данные

64.

лексикалық дерекқор

-

база лексических данных

65.

морфологиялық дерекқор

-

база морфологических данных

66.

сараптамалық дерекқор

-

база эксперных данных

67.

синтаксистiк дерекқор

-

база синтаксических данных

68.

статистикалық дерекқор

-

база статистических данных

69.

фонетикалық дерекқор

-

база фонетических данных

70.

мәнерлеп оқу

-

выразительное чтение

71.

сөз мәнерлiлiгi

-

выразительное слово

72.

мәнмәтiн

-

контекст

73.

мәнмәтiндiк синонимдер

-

контекстуальные синонимы

74.

мәтiн

-

текст

75.

мәтiн бiрлiктерi

-

единицы текста

76.

мәтiн лингвистикасы

-

лингвистика текста

77.

мәтiн теориясы

-

теория текста

78.

мәтiндер

-

текстолог

79.

мәтiндi автоматты өңдеу

-

автоматическая обработка текста

80.

мәтiндi айрықшалау

-

выделение текста

81.

мәтiндiк

-

текстовой

82.

мәтiннен тыс сiлтеме

-

затекстовая ссылка

83.

мәтiнтаным

-

текстология

84.

мезгiл үстеу

-

наречие времени

85.

мезгiл пысықтауыш

-

обстоятельство времени

86.

мекен бағыныңқы сөйлем

-

придаточное предложение места

87.

мекен үстеу

-

наречие места

88.

мекен пысықтауыш

-

обстоятельство места

89.

меңгеру

-

управление

90.

металингвистика

-

металингвистика

91.

метатеза

-

метатеза

92.

метатiл

-

метаязык

93.

метафора

-

метафора

94.

метафоралық эпитет

-

метафорический эпитет

95.

метафраза

-

метафраза

96.

метанимия (алмастыру)

-

метанимия

97.

модаль етiстiк

-

модальный глагол

98.

модаль сөздер

-

модальные слова

99.

модальды мағына

-

модальные значения

100.

модальдылық

-

модальность

101.

монологтық сөйлеу

-

монологическая речь

102.

моносиллабизм

-

моносиллабизм

103.

монофтонгтену

-

монофтонгизация

104.

моңғолтану

-

монголоведение

105.

морф

-

морф

106.

морфема

-

морфема

107.

морфемалық талдау

-

морфемный анализ

108.

морфематика

-

морфематика

109.

морфология

-

морфология

110.

морфологиялық-синтаксистiк сөзжасам тәсiлi

-

морфолого-синтаксический способ словообразование

111.

морфологиялық белгi

-

морфологический признак

112.

морфологиялық ерекшелiктер

-

морфологические особенности

113.

морфологиялық құрылым

-

морфологическое строение

114.

морфологиялық қағидат

-

морфологический принцип

115.

морфологиялық сөзжасам

-

морфологическое слообразование

116.

морфологиялық сөзжасам тәсiлi

-

морфологический способ слообразование

117.

морфологиялық талдау

-

морфологический анализ, разбор

118.

морфонема

-

морфонема

119.

морфонология

-

морфонология

120.

мөлшер үстеу

-

наречие меры и колличество

121.

мұрын жолды

-

носовой

122.

мұрын жолды дыбыс

-

носовой звук

123.

мұрын жолды дауыссыз

-

носовой согласный

124.

мұрын жолды дауыссыз дыбыс

-

носовой согласный звук

125.

мүкiс тiл

-

травмированная речь

126.

нақ осы шақ

-

собственно-настоящее время

127.

нақтылаушы демеулiк

-

уточнительные частицы

128.

нақтылы зат есiмдер

-

конкретные существительные

129.

нақтылы мағына

-

конкретное значение

130.

негiз

-

основа

131.

негiз тiл

-

язык-основа

132.

негiзгi екпiн

-

основное ударение

133.

негiзгi етiстiк

-

основной глагол

134.

негiзгi мағына

-

основное значение

135.

негiзгi сөздiк қор

-

основной словарный фонд

136.

нейролингвистика

-

нейролингвистика

137.

неолингвистика

-

неолингвистика

138.

номинация теориясы

-

теория номинации

139.

нормаға түскен тiл

-

нормализованный язык

140.

нормадан ауытқу

-

отклонение от нормы

141.

нормативтi грамматика

-

нормативная грамматика

142.

нормативтi сөз мағынасы

-

нормативное значение слова

143.

нормативтi сөздiк

-

нормативный словарь

144.

нострат тiлдер

-

ностратические языки

145.

нөлдiк элемент

-

нулевой элемент

146.

нөлдiк қопарма

-

нулевая флексия

147.

нөлдiк тұлға

-

нулевая форма

148.

нөмiр

-

номер

149.

нұсқа

-

вариант

150.

нұсқалылық

-

вариантность

151.

нүкте

-

точка

152.

көп нүкте

-

многоточие

153.

қос нүкте

-

двоеточие

154.

нүктелi үтiр

-

точка с запятой

155.

нысан

-

объект

156.

нысан тiл

-

язык-объект

157.

нысана тiл

-

язык-цель

158.

оғыз-қыпшақ жазба ескерткiштерi

-

огузско-кыпчакские письменные памятники

159.

оғыз тiлдерi

-

огузские языки

160.

одағай

-

междометие

161.

одағай теориясы

-

междометная теория

162.

ойконим

-

ойконим

163.

омограф

-

омограф

164.

омоморфема

-

омоморфема

166.

омонимия

-

омонимия

167.

омотұлғалар

-

омоформы

168.

омофон

-

омофон

169.

оним

-

оним

170.

ономосиология

-

ономосиология

171.

ономастика

-

ономастика

172.

ономастикон

-

ономастикон

173.

ономатология

-

ономатология

174.

оңашаланған айқындауыш

-

обособленное предложение

175.

оңашаланған сөздер

-

обособленные слова

176.

оңашаланған сөйлем мүшелерi

-

обособленные члены предложения

177.

оптикалық дыбыс жазба

-

оптическая звукозапись

178.

орам

-

оборот

179.

ортақ етiс

-

взаимный залог

180.

орфоэпиялық (айтылым)норма

-

орфрэпическая норма

181.

Орхон-Енисей жазбалары

-

Орхон-Енисейские надписи

182.

осы шақ

-

настоящее время

183.

өзара бағынысты

-

взаимное подчинение

184.

өзектi белгi

-

актуальный признак

185.

өзектi зерттеу

-

актуальное исследование

186.

өзектi мүшелену

-

актуальное членение

187.

өзектi синтаксис

-

актуальный синтаксис

188.

өзектi тақырып

-

актуальная тема

189.

өзектi таңба

-

актуальный знак

190.

өзгелiк етiс

-

понудительный залог

191.

өзгелiк төл сөз

-

несобстивенно-прямая речь

192.

өзгермейтiн сөздер

-

неизменяемые слова

193.

өзгермейтiн сөз таптары

-

неизменяемые части речи

194.

өздiк есiмдiк

-

возвратное местоимение

195.

өздiк етiс

-

возвратный залог

196.

өздiк етiстiк

-

возвратный глагол

197.

өзiндiк белгi

-

специфический признак

198.

өзiндiк дыбыс

-

специфический звук

199.

өлi жұрнақ

-

мертвый суффикс

200.

өлi тiлдер

-

мертвые языки

201.

өлмелi тiлдер

-

умирающие языки

202.

өнiмдi қосымшалар

-

продуктивные аффиксы

203.

өнiмсiз қосымшалар

-

непродуктивные аффиксы

204.

өрме жазу

-

вязь

205.

өсiңкi

-

восходящий

206.

өткен шақ

-

прошедшее время

207.

өткен шақ есiмше

-

причастие прошедшего времени

208.

өшiк

-

оглушенный (глухой)

209.

өшiк дыбыс

-

оглушенный (глухой) звук

210.

өшiк дауыссыз

-

оглушенный согласный

211.

өшiк дауыссыз дыбыс

-

оглушенный согласный звук

212.

өшiк дауысты

-

оглушенный (глухой) гласный

213.

өшiк дауысты дыбыс

-

оглушенный (глухой) гласный звук

214.

өшiңкi

-

полуоглушенный

215.

өшiңкi дыбыс

-

полуоглушенный звук

216.

өшiңкi дауыссыз

-

полуоглушенный согласный

217.

өшiңкi дауыссыз дыбыс

-

полуоглушенный согласный

218.

өшiңкi дауысты

-

полуоглушенный гласный

219.

өшiңкi дауысты дауысты дыбыс

-

полуоглушенный гласный звук

220.

пароним

-

пароним

221.

пиктограмма

-

пиктограмма

222.

пиктография

-

пиктография

223.

пиктографиялық жазу

-

пиктографическая запись

224.

синоним

-

синоним

225.

синоним жұп

-

синонимическая пара

226.

синоним сөз

-

синонимичные слова

Әдебиет саласы бойынша

1.

астарлы сөз

-

подтекст

2.

әуен

-

мелодия

3.

ғибрат өлең

-

песня-настовление

4.

дәйексөз

-

цитата

5.

жолма-жол аударма

-

построчный перевод

6.

қыстырма новелла

-

вставная новелла

7.

лингвистикалық әдебиет

-

лингвистическая литнратура

8.

магиялық поэзия

-

магическая поэзия

9.

мадақ өлең

-

величальная песня

10.

мазмұн мен түр тұтастығы

-

единство содержания и формы

11.

мақала

-

рецензия

12.

мақам

-

мукам

13.

мақтау өлең

-

хвалебный стих, ода

14.

манасшы

-

манасчи

15.

мәйек сөз

-

стержневое слово

16.

мәнер

-

манера

17.

мәнерлеп сөйлеу құралдары

-

выразительные средства речи

18.

мәнерлеп сөйлеу

-

выразительная речь

19.

мелодрама

-

мелодрама

20.

меңзем

-

синекдоха

21.

метатеза

-

метатеза

22.

мемуар

-

мемуар

23.

метафоралық эпитет

-

метафорический эпитет

24.

метафоралану

-

метафоризация

25.

метафраза

-

метафраза

26.

метрикалық өлең құрылысы

-

метрическое стихосложение

27.

миф

-

миф

28.

мифтiк уақыт

-

мифическое время

29.

мифология

-

мифология

30.

мифологиялық бейнелер

-

мифологические образы

31.

мифологиялық мектеп

-

мифологическая школа

32.

мифологиялық сана

-

мифологическое мышление

33.

мифологиялық поэзия

-

мифологическая поэзия

34.

мифологиялық эпос

-

мифологический

35.

мифтiк теория

-

мифическая теория

36.

мифтiк уақыт

-

мифическое понятие

37.

монологтық толғау

-

монологическая речь

38.

мысал өлең

-

басенный стих

39.

мысалшы

-

баснописец

40.

мысыр жазуы

-

египетское письмо

41.

мысыртану

-

египтология

42.

назым

-

назым

43.

нақтылы мағына

-

конкретное значение

44.

нақыл сөз

-

афоризм, нақыл сөз

45.

наурыз өлеңдерi

-

наурыз өлең

46.

нәзира

-

назира

47.

нысан

-

объект

48.

он бiр буынды өлең

-

одиннадцатисложный стих

49.

он үш буынды өлең

-

тринадцатисложный стих

50.

өлең сөз

-

стихотворная речь

51.

өлең сөздiң музыкалық теориясы

-

музыкальная теория стихосложения

52.

өлең еркiндiгi

-

стихотворная вольность

53.

өлең тасымалы

-

перенос в стихе

54.

өмiрбаяндық жанр

-

биографический жанр

55.

өмiрбаяндық роман

-

автобиографический роман

56.

өнертану

-

искусствоведение

57.

өнертаным

-

искусствознание

58.

өнердегi бейнелiк

-

образность в искусстве

59.

өтiрiк өлең

-

песня-небылица

60.

парадокс

-

парадокс

61.

парнас

-

парнас

62.

пегас

-

пегас

63.

перифраз

-

перифраз

64.

поэтикалық лексика

-

поэтическая лексика

65.

поэма-памфлет

-

поэма-памфлет

66.

психологиялық роман

-

психологический роман

67.

психологиялық талдау

-

психологический анализ

68.

пiкiр

-

мнение

69.

реализм

-

реализм

70.

роман

-

роман

71.

роман-памфлет

-

роман-памфлет

72.

роман-эпопея

-

роман-эпопея

73.

романшы

-

романист

74.

романтика

-

романтика

75.

романдық эпос

-

романический эпос

76.

романс

-

романс

77.

сал-серi

-

сал-серэ

78.

сандық өлең құрылысы

-

количественное стихосложение

79.

санамақ

-

считалка

80.

сапалық өлең құрылысы

-

качественное стихосложение

81.

сапфо өлеңi

-

сапфический стих

82.

сапфо шумағы

-

сапфическая строфа

83.

сыныптау

-

классификация

84.

сарапшы

-

эксперт

85.

сарын

-

мотив

86.

сатиралық миниатюра

-

сатирическая миниатюра

87.

саяси-әлеуметтiк поэзия

-

социально-политическая поэзия

88.

саяси-әлеуметтiк өлең

-

социально-политическое стихотворение

89.

сегiз тармақ

-

сегиз тармак, восмистрочник

90.

сегiзаяқ

-

восмистишие,сегизаяк

91.

серенада

-

серенада

92.

серi

-

серэ

93.

серiлiк роман

-

рыцарский роман

94.

силлабикалық өлең құрылысы

-

силлабическое стихосложение

95.

силлабо-тоникалық өлең

-

силлабо-тоническое стихосложение

96.

символизм

-

символизм

97.

сипаттау

-

описание

98.

сонет

-

сонет

99.

сөз әдебi

-

речевой этикет

100.

сөз әуездiлiгi

-

мелодика речи

101.

сөз мәдениетi

-

культура речи

102.

сөзбе-сөз аударма

-

дословный перевод

103.

сөз тапқырлық

-

острословие

104.

сценарий

-

сценарий

105.

сықақ

-

сатира

106.

сын

-

критика

107.

сыншы

-

критик

108.

сыншыл реализм

-

критический реализм

109.

сюжет желiсi

-

линия сюжета

110.

табиғат лирикасы

-

пейзажная лирика

111.

тақпақтап оқу

-

декламировать

112.

тақпақ

-

такпак, декламация

113.

тақырыптама

-

тематика

114.

тақырыптық жоспар

-

тематический план

115.

тақырыптық шолу

-

тематический обзор

116.

таңдамалы

-

избранное

117.

таңдамалы шығармалар

-

избранное сочинения

118.

тарихи шығарма

-

историческое сочинение

119.

тарихи жыр

-

исторический эпос

120.

тарихи өлең

-

историческая песня

121.

тарихи аңыз

-

историческое предание

122.

тарихи проза

-

историческая проза

123.

типология

-

типология

124.

тарихи мектеп

-

историческая школа

125.

тармақ жол

-

строка

126.

тартыс

-

конфликт

127.

тәмсiл

-

притча

128.

тек

-

род

129.

тезис

-

тезис

130.

терме

-

терме

131.

типология

-

типология

132.

типологиялық әдiс

-

типологический метод

133.

типологиялық байланыс

-

типологическая связь

134.

толғау

-

толгау

135.

тоникалық өлең құрылысы

-

тоническое стихосложение

136.

тосын мағына

-

оккозиональное значение

137.

тосын сөз

-

окказионализм

138.

төрт тармақ

-

четворостишие

139.

төрт тармақ

-

катрен

140.

трагикомедия

-

трагикомедия

141.

тура мағына

-

прямое значение

142.

тұрақты эпитет

-

устойчивый, постоянный эпитет

143.

тұрмыс жырлары

-

бытовые песни

144.

тұрмыс-салт өлеңдері

-

обрядовые песни

145.

тұрмыс-салт поэзиясы

-

обрядовая поэзия

146.

тұрмыстық лексика

-

бытовая лексика

147.

тұрмыстық пародия

-

бытовая пародия

148.

түр

-

вид

149.

түйдек

-

тирада

150.

түйiн

-

резюме

151.

түпбейне

-

прообраз

152.

түркизмдер

-

туркизмы

153.

түркiтану

-

тюркология

154.

уәждi ауытқу

-

мотивированное отклонение

156.

уәждеме

-

мотивировка

157.

үйлесiмсiздiк

-

дисгармония

158.

ұғымдық категория

-

понятийная категория

159.

ұжымдық шығармашылық

-

колликтивное творчество

160.

ұйқасты проза

-

рифмованная проза

161.

ұлғайған метафора

-

развернутая метафора

162.

фантастика

-

фантастика

163.

фантастикалық әдебиет

-

фантастическая литература

164.

фантастикалық роман

-

фантастический роман

165.

фарс

-

фарс

166.

философиялық лирика

-

философская лирика

167.

философиялық поэма

-

философская поэма

168.

философиялық роман

-

философский роман

169.

финал

-

финал

170.

фольклор

-

фольклор

171.

фольклортану

-

фольклортану

172.

фольклортанушы

-

фольклорист

173.

фольклордағы сюжет

-

сюжет в фольклоре

174.

фольклордық әдiс

-

метод фольклора

175.

фольклорлық дәстүр

-

фольклорная традиция

176.

фольклорлық ойжосық

-

фольклорное мышление

177.

фольклорлық театр

-

фольклорный театр

178.

фольклорлық өнер

-

фольклорное искусство

179.

фольклолық хикаят

-

фольклорный хикаят

180.

фразеологиялық орам

-

фразеологический оборот

181.

хайуанаттар туралы ертегiлер

-

сказки о животных

182.

халық ақыны

-

народный акын

183.

халық шығармашылығы

-

народное творчество

184.

халықтық драма

-

народная драма

185.

халықтық өлең құрылысы

-

народное стихосложение

186.

халықтық этимология

-

народная этимология

187.

хамса

-

хамса

188.

эпистолярлық өлең

-

эпистолярный стих

189.

эпистолярлық жанр

-

эпистолярный жанр

190.

циклдiк эпос

-

циклический эпос

191.

өлең хат

-

письмо-песня

Қазақстан Республикасы Үкiметi жанындағы Мемлекеттiк терминологиялық комиссияның 2004 жылғы 31 наурыздағы мәжiлiсiнде бекiтiлген терминдер:

1.

абонентская задолженность

-

абоненттiк берешек

2.

абонентская связь

-

абоненттiк байланыс

3.

абонентская плата

-

абоненттiк төлем

4.

абонентская установка

-

абоненттiк қондырғы

5.

абонентская установка

-

абоненттiк қондырғы

6.

абонентская коробка

-

абоненттiк қорап

7.

абонентский пункт

-

абоненттiк пункт

8.

абонентский телеграф

-

абоненттiк телеграф

9.

автоматизированная система проектирования

-

автоматтандырылған жобалау жүйесi

10.

автомотический выключатель

-

автоматты ажыратқыш

11.

автомотический ответчик

-

автоматты жауапбергiш

12.

автомотический радиопеленгатор

-

автоматты радиотұтқыш

13.

автомотическая телефонная сеть

-

автоматты телефон желiсi

14.

автомотическая телефонная станция (АТС)

-

автоматты телефон стансасы

15.

автомотический поиск

-

автоматтық iздестiру

16.

автомотическая система контроля

-

автоматтық бақылау жүйесi

17.

автомотическая подстройка

-

автоматтық ыңғайластыру

18.

автоматизированная система управления

-

автоматтандырылған басқару жүйесi (АБЖ)

19.

автоматический ввод данных

-

деректердi автоматты енгiзу

20.

автоматическая регулировка усиления

-

күшейтудi автоматты реттеу

21.

автоматический определитель номера

-

автоматты нөмiр анықтағыш

22.

адаптер телетекста

-

телемәтiн бейiмдеуiш

23.

амплетуда помехи

-

бөгеуiл амплитудасы

24.

аналоговые каналы

-

ұқсас арналар

25.

аналоговые данные

-

ұқсас деректер

26.

аналоговая величина

-

аналоговая величина

27.

беспроводная связь

-

сымсыз байланыс

28.

ведомственные сети связи

-

ведомстволық байланыс желiлерi

29.

время обратного входа

-

керi жүрiс уақыты

30.

время поиска неисправности

-

ақаулықты iздеу уақыты

31.

вертикальное перемещение

-

тiгiнен орын алмасу

32.

ветвь сети связи

-

байланыс желiсiнiң тармағы

33.

взаимодействие между сетями

-

желiаралық әрекеттестiк

34.

виток связи

-

байланыс орамы

35.

волоконно-оптическая линия связи

-

талшықты-оптикалық кәбiл

36.

волоконно-оптический кабель

-

талшықты-оптикалық кәбiл

37.

волоконная оптика

-

талшықтық оптика

38.

восприимчивость к помехам

-

бөгеуiл қабылдағыштық

39.

вторичная сеть

-

қайталама желi

40.

выравнение усиления

-

күшейтудi теңестiру

41.

выравнивание нагрузки -

-

жүктеменi теңестiру

42.

вызов абонента

-

абоненттi шақыру

43.

выделение сети связи

-

байланыстың бөлектелген желiлерi

44.

выноска кабеля

-

кәбiл шығару

45.

выпрямитель

-

түзеткi

46.

высокочастотная установка

-

жоғары жиiлiктi қондырғы

47.

вычеты по фиксированным активам

-

тiркелген активтер шегерiмi

48.

время обработки сигнала

-

сигнал өңдеу уақыты

49.

входное гнездо

-

кiрiс ұясы

50.

генератор кадровой развертки

-

кадр жаймалау генераторы

51.

генератор испытательного сигнала

-

сынақтық сигнал генераторы

52.

голосовой трафик

-

дауыстық трафик

53.

головка

-

бастиек

54.

головка оптической записи

-

оптикалық жазба бастиегi

55.

горизантальное перемещение

-

көлденең орын алмасу

56.

городская связь

-

қалалық байланыс

57.

городская сеть

-

қалалық желi

58.

градация

-

үдеме

59.

дальность связи

-

байланыс қашықтығы

60.

дальность слышимости

-

естiлу қашықтығы

61.

дальняя связь

-

алыс байланыс

62.

движение электронов

-

электрондар қозғалысы

63.

дрейф электронов

-

электрондардың ығуы

64.

дренаж кабельной линии

-

кәбiл жолының дренажы

65.

двусторонняя встреча

-

екi жақты түйiсу

66.

декадно-шаговая АТС

-

ондық қадамдық АТС

67.

декадно-шаговый искатель

-

ондық-қадамдық iздеуiш

68.

демонтируемое оборудование

-

бөлшектенетiн жабдық

69.

детектор сигналов

-

сигналдар детекторы

70.

диапазон частот

-

жиiлiк ауқымы

71.

дистационный выключатель

-

қашықтан ажыратқы

72.

дистанционный разъединитель

-

қашықтан ағытқы

73.

дистанционный контроль

-

қашықтан бақылау

74.

дистанционная настройка

-

қашықтан теңшеу

75.

дистанционное управление

-

қашықтан басқару

76.

дистанционный датчик

-

қашықтан жеткiзгiш

77.

дистанционное регулирование

-

қашықтан реттеу

78.

дистанционный отсчет

-

қашықтан есептеу

79.

дистанционный вызов

-

қашықтан шақыру

80.

длительность задержки

-

кiдiрiс ұзақтығы

81.

длительность действия

-

әрекет ұзақтығы

82.

дополнитнльный временный поток

-

қосымша уақыт ағысы

83.

емкость монтажа

-

құрастыру сыйымдылығы

84.

емкость схемы

-

тәсiм сыйымдылығы

85.

емкостная проводимость

-

сыйымдылық өткiзгiштiк

86.

емкость канала связи

-

байланыс арнасының сыйымдылығы

87.

жгут

-

бумақ

88.

ждущий генератор

-

тосу генераторы

89.

жила кабеля

-

кәбiл талшығы

90.

жила провода

-

сым талшығы

91.

загрузка стволов

-

ұңғы жүктеу

92.

звено связи

-

байланыс буыны

93.

звукопроизводящая аппаратура

-

дыбыс шығару аппаратурасы

94.

звукоглушитель

-

үнтұншықтырғы

95.

задержка сигнала

-

сигнал кiдiрiсi

96.

задействованная емкость

-

пайдаланымдағы сыйымдылық

97.

заградитель помех

-

бөгеуiл тосқы

98.

закрытие связи

-

байланысты жабу

99.

замена пролетов кабеля

-

кәбiл аралықтарын ауыстыру

100.

замирание радиоволн

-

радиотолқынның тынуы

101.

замыкание

-

тұйықталу

102.

запаздывание сигнала

-

сигналдың кешiгуi

103.

зона слышимости

-

естiлу аймағы

104.

идентификация материальных активов

-

материалдық активтердi бiрдейлендiру

105.

измерение кабеля

-

кәбiл өлшемi

106.

излучение радиоволн

-

радиотолқын шығару

107.

индуктивность схемы

-

тәсiм индуктивтiгi

108.

испытательный шкаф

-

сынақ шкабы

109.

испускание электронов

-

электрон шығару

110.

искажение передатчика

-

жеткiзгiштiң бұрмалануы

111.

искажение сигналов

-

сигналдардың бұрмалануы

112.

искатель повреждений

-

ақау iздеуiш

113.

искрогаситель

-

ұшқынөшiргi

114.

источник помех

-

бөгеуiл көзi

115.

излучение помех

-

бөгеуiл шығару

116.

исходящая нагрузка

-

шығасылы жүктеме

117.

кабель

-

кәбiл

118.

кабелеукладчик

-

кәбiлтартушы

119.

кабельная сеть

-

кабелдiк желi

120.

кабельная магистраль

-

кәбiлдiк магистраль

121.

кабельная шахта

-

кәбiлдiк шахта

122.

кабель дальней связи

-

алыс байланыскәбiлi

123.

канал обратной связи

-

керi байланыс арнасы

124.

кабель ВОЛС

-

талшықты-оптикалық байланыс желiсiнiң кәбiлi

125.

кабель симметричный

-

симметриялы кәбiл

126.

кабельные линии связи

-

кәбiлдiк байланыс жолдары

127.

кабельные системы

-

кәбiлдiк жүйелер

128.

кабельный колодец

-

кабель құдығы

129.

канал

-

арна

130.

канал служебной связи

-

қызметтiк байланыс арнасы

131.

канал дальней связи

-

алыс байланыс арнасы

132.

канал радиосвязи

-

радиобайланыс арнасы

133.

канал избирательной связи

-

таңдамалы байланыс арнасы

134.

канал временного уплотнения

-

уақытша тығыздау арнасы

135.

катушка обратной связи

-

керi байланыс орауышы

136.

качество связи

-

байланыс сапасы

137.

код идентификации

-

бiрдейлендiру коды

138.

колонка усилителя

-

күшейткiш бағаны

139.

контактный телефон

-

байланыс телефон

140.

коррозия кабельной оболочки

-

кәбiл қабығының тоттануы

141.

коэфициент усиления

-

күшейту коэффициентi

142.

контур связи

-

байланыс нобайы

143.

контур обратной связи

-

керi байланыс нобайы

144.

коэффициент обратной связи

-

керi байланыс коэффициентi

145.

кратковременное замирание

-

қысқа мерзiмдiк тыншу

146.

коротковолновый передатчик

-

қысқа толқынды таратқыш

147.

короткозамкнутый виток

-

қысқа тұйықталған орам

148.

короткозамкнутая обмотка

-

қысқа тұйықталған орама

149.

короткозамкнутый волновод

-

қысқа тұйықталған толқын-өткiзгi

150.

короткое замыкание

-

қысқа тұйықталу

151.

линия связи

-

байланыс желiсi

152.

линия космической связи

-

ғарыштық байланыс желiсi

153.

линейность усиления

-

күшейту сызымы

154.

линия задержки

-

кiдiрту жолы

155.

линия дальней связи

-

алыс байланыс жолы

156.

локализация неисправности

-

бұзылысты тұйықтау

157.

магистральный кабель

-

магистральды кәбiл

158.

максимальное отклонение

-

ең үлкен ауытқу

159.

магистральная связь

-

магистральды байланыс

160.

магистральная сеть

-

магистральды желi

161.

магистральная линия связи

-

магистральдық байланыс жолы

162.

магазин емкости

-

сыйымдылық қорабы

163.

маркировка товара

-

тауардың таңбалануы

164.

маршрут сигнального сообщения

-

сигналды хабарлау бағдары

165.

маршрутный трафик

-

бағдарлы трафик

166.

междугородная, международная связь

-

қалааралық, халықаралық байланыс

167.

международное направление

-

халықаралық бағыт

168.

международный канал

-

халықаралық арна

169.

международная сеть

-

халықаралық желi

170.

международный союз электросвязи

-

халықаралық электр байланыс одағы

171.

международный союз телекоммуникаций

-

халықаралық телекоммуникация одағы

172.

междугородая линия связи

-

қалааралық байланыс желi

173.

междугородный вызов

-

қалаарлық шақыру

174.

местный абонент

-

жергiлiктi абонент

175.

местная линия связи

-

жергiлiктi байланыс желiсi

176.

местные помехи

-

жергiлiктi бөгеуiл

177.

местный вызов

-

жергiлiктi шақыру

178.

монтаж постоянной вставки

-

тұрақты ендiрменi құрастыру

179.

монтированная емкость

-

құрастырылған сыйымдылық

180.

монтажная панель

-

құрастыру беттақтасы

181.

монтажная схема

-

құрастыру сұлбасы

182.

многоканальная система

-

көпарналы жүйе

183.

многосвязный эндовибратор

-

көпбайланысты эндовибратор

184.

многосвязная линия

-

көпбуынды желi

185.

многослойная обмотка

-

көпқабатты орама

186.

многоштырьковый разъем

-

көпқадауышты түпше

187.

многожильный кабель

-

көпталшықты кәбiл

188.

многожильный провод

-

көпталшықты кәбiл

189.

мультиплексор каналов связи

-

байланыс арналарының мультиплексоры

190.

надежность связи

-

байланыс сенiмдiлiгi

191.

нагрузочный резистор

-

жүктемелiк резистор

192.

нагрузочная линия

-

жүктеу желiсi

193.

наземная линия связи

-

жердегi байланыс желiсi

194.

нарушение связи

-

байланыстың бұзылуы

195.

нейтрализация обратной связи

-

керi байланысты бейтараптау

196.

несанкционированное подключение

-

жүйеге рұқсатсыз қосу

197.

носитель заряда

-

заряд жеткiзушi

198.

номер по взаимодействию

-

өзара әрекеттесу нөмiрi

199.

обнаружение неисправности

-

ақаудың табылуы

200.

оболочка кабеля

-

кәбiл қабығы

201.

образование дефектов

-

ақаулардың пайда болуы

202.

обратный поток

-

керi ағыс

203.

обратный канал

-

керi арна

204.

обратная связь

-

керi байланыс

205.

обрывы провода

-

сымның үзiлуi

206.

общедоступные услуги

-

жалпы қолжетiмдi қызметтер

207.

объект пусковой

-

iске қосылатын объект

208.

обмен зарядами

-

заряд алмасу

209.

обмен электронами

-

электрон алмасу

210.

ограничение доступа абонентов

-

абоненттер қатынасын шектеу

211.

ограничитель помех

-

бөгеуiл шектеуiш

212.

оконечная (промежуточная) станция РРЛ

-

соңғы (аралық) радиорелейлiк жол станциясы

213.

оператор связи

-

байланыс операторы

214.

определение места повреждения

-

зақымдалған жердi анықтау

215.

оптимизация сети

-

желiнi оңтайландыру

216.

оптическая связь

-

оптикалық байланыс

217.

оптическая звукозапись

-

оптикалық үнжазба

218.

оптическая память

-

оптикалық жады

219.

организация потоков

-

ағыстарды үйлестiру

220.

ослабление сигнала

-

сигналдың бәсеңдеуi

221.

ответ абонента

-

абоненттiң жауабы

222.

отделение связи

-

байланыс бөлiмшесi

223.

отзыв

-

керi шақырып алу, қайтарып алу

224.

открыть пропуск трафика

-

трафикке рұқсатнама ашу

225.

отыскание места повреждения

-

зақымдалған жердi iздеу

226.

первичная сеть

-

бiрiншi желi

227.

перезапуск

-

қайта iске қосу

228.

перезапуск управляющего комплекса

-

басқарушы кешендi қайта қосу

229.

петля обратной связи

-

керi байланыс тұзағы

230.

план модернизации

-

жаңалау жоспары

231.

плотность компановки

-

сыйыстыру тығыздығы

232.

повторный вызов

-

қайта шақыру

233.

подавление обратной связи

-

керi байланысты басу

234.

подготовка данных

-

деректердi дайындау

235.

подключение электропитания

-

электр қорегiнiң қосылуы

236.

помехоустойчивость

-

бөгеуiлге берiктiк

237.

помехозащищенный приемник

-

бөгеуiлден қорғалған қабылдағыш

238.

помехозащищенный модем

-

бөгеуiлден қорғалған қабылдағыш

239.

помехозащищенность

-

бөгеуiлден қорғалғандық

240.

порог слышимости

-

естiлу деңгейi

241.

постоянный поток

-

тұрақты ағыс

242.

поток

-

ағыс

243.

подавитель помех

-

бөгеуiл басқы

244.

подложка схемы

-

тәсiм төсенiшi

245.

потери вызовов

-

шақыру ысырабы

246.

перемычка, шунт

-

тұйықтағыш

247.

прокладка кабеля

-

кәбiл тарту

248.

протокол связи

-

байланыс хаттамасы

249.

прогнозные данные

-

болжамдық деректер

250.

продолжительность разговора

-

сөйлесу ұзақтығы

251.

пропуск нагрузки

-

жүктеме өткiзу

252.

прямые провода

-

түзу сым

253.

пружинный контакт

-

серiппелi түйiспе

254.

плотность заряда

-

заряд тығыздығы

255.

пункт сигнализации

-

сигнал пунктi

256.

поджигающий анод

-

тұтандырушы анод

257.

разводка кабеля

-

кәбiл тармақтау

258.

разблокировать

-

бұғаттан шығару

259.

разъединение абонента

-

абоненттi ағыту

260.

разъем

-

ағытпа

261.

разъединение

-

ағыту

262.

разъединитель

-

ағытқы

263.

размыкающий ключ

-

ажыратқы кiлт

264.

разность сигналов

-

сигнал айрмашылығы

265.

разовый талон

-

бiржолғы талон

266.

распределение зарядов

-

зарядтар таратылуы

267.

распределительный шкаф

-

тарату шкабы

268.

распознавание сигналов

-

сигналдарды тану

269.

рассогласование нагрузки

-

жүктеменiң үйлесiмсiздiгi

270.

реальность операций

-

операция нақтылығы

271.

регулировка усиления

-

күшейтудi реттеу

272.

регулировка тембра

-

әуездiлiктi реттеу

273.

регулятор нагрузки

-

жүктеме реттегiшi

274.

ремонт кабеля

-

кәбiл жөндеу

275.

связной процессор

-

байланыстыратын процессор

276.

связанные контуры

-

байланысты нобай

277.

связанный заряд

-

байланысты заряд

278.

сельская связь

-

ауыл байланысы

279.

сетка вещания

-

хабар тарату кестесi

280.

сигнал автоблокировки

-

автоқұрсау сигналы

281.

сигнальное сообщение

-

сигналдық хабарлама

282.

система связи

-

байланыс жүйесi

283.

система передач

-

тарату жүйесi

284.

система сигнализации

-

сигнал жүйесi

285.

скорость передачи

-

тарату жылдамдығы

286.

слышимый звук

-

естiлетiн дыбыс

287.

слуховой аппарат

-

есту аппараты

288.

соединительные линии

-

жалғанатын желiлер

289.

соединительная фишка

-

жалғанатын фишка

290.

соединительный фланец

-

жалғанатын фланец

291.

сотовая связь

-

ұялы байланыс

292.

спутниковая связь

-

жерсерiктiк байланыс

293.

средство связи

-

байланыс құралы

294.

степень связи

-

байланыс дәрежесi

295.

скрутка кабельных жил

-

кәбiл талшықтарының естiлуi

296.

стекловолоконный жгут

-

шыныталшықты бумақ

297.

селективный вызов

-

iрiктемелi шақыру

298.

селекторная линия связи

-

iрiктемелi байланыс желiсi

299.

селективный канал

-

iрiктемелi арна

300.

телеграфный абонент

-

телеграф абонентi

301.

телеграфный аппарат

-

телеграф аппараты

302.

телеграфный канал

-

телеграф арнасы

303.

телеграфная азбука

-

телеграф азбукасы

304.

телеграфный кабель

-

телеграф кәбiлi

305.

телеграфный ключ

-

телеграф кiлтi

306.

телеграфный узел

-

телеграф торабы

307.

телеграфирование

-

телеграфтау

308.

телеграфная установка

-

телеграф қондырғы

309.

телеграфное реле

-

телеграфтық реле

310.

телеграфная трансляция

-

телеграфтық тарату

311.

телеграфное уравнение

-

телеграфтық тiзбек

312.

телеграфная цепь

-

телеграфтық тiзбек

313.

телеграфное сообщение

-

телеграфтық хабар

314.

телеграфная связь

-

телеграфтық байланыс

315.

телексная станция

-

телекстiк станса

316.

телетайп

-

телетайп

317.

телепередатчик

-

телетаратқыш

318.

телефакс

-

телефакс

319.

телефонный абонент

-

телефон абонентi

320.

телефонный справочник

-

телефон анықтамалығы

321.

телефонная сеть

-

телефон желiсi

322.

телефонный кабель

-

телефон кәбiлi

323.

телефонная кабина

-

телефон кабинасы

324.

телефонная установка

-

телефон қондырғысы

325.

телефонный модем

-

телефон модемi

326.

телефонный узел

-

телефон торабы

327.

телефонная связь

-

телефон байланысы

328.

телефонный трафик

-

телефон трафигi

329.

телефонный зуммер

-

телефон ызылы

330.

Телефон-автомат

-

автомат-телефон

331.

телефонный аппарат

-

телефон аппараты

332.

телефонный шнур

-

телефон бауы

333.

телефонная трубка

-

телефон тұтқасы

334.

телефонная нагрузка

-

телефондық жүктеме

335.

телефонный усилитель

-

телефондық күшейткiш

336.

телефонное соединение

-

телефондық қосылыс

337.

телефонный номеронабиратель

-

телефондық нөмiртергi

338.

телефонный сигнал

-

телефон сигналы

339.

телефонный вызов

-

телефондық шақыру

340.

телефонная станция

-

телефон стансасы

341.

телефонная цепь

-

телефондық тiзбек

342.

телефонограмма

-

телефонограмма

343.

технология пайки

-

дәнекерлеу технологиясы

344.

тип сигнализации

-

сигнал түрi

345.

торможение электронов

-

электрон тежеуiлi

346.

транзитный трафик

-

транзиттiк трафик

347.

транспозиция проводов

-

сымдар транспозициясы

348.

трасса прохождения кабеля

-

кәбiл өтетiн арнажол

349.

удаленный терминал

-

шалғай терминал

350.

узел связи

-

байланыс торабы

351.

узловой пункт управления

-

тораптық басқару бекетi

352.

узкозонный полупроводник

-

тар аймақты жартылай өткiзгiш

353.

узкополосный канал

-

тар жолақты арна

354.

узкополосный контур

-

тар жолақты нобай

355.

укладка кабеля

-

кәбiл тарту

356.

уплотненный канал

-

нығыздалған арна

357.

устоновление связи

-

байланыс орнату

358.

ускорение электронов

-

электрондарды үдету

359.

условный номер

-

шартты нөмiр

360.

устранение помех

-

бөгеуiлдердi жою

361.

факсимильный аппарат

-

факсимильдi аппарат

362.

факсимильная связь

-

факсимльдiк байланыс

363.

факсимильная передача

-

факсимильдiк тарату

364.

фильтр-ловушка

-

сүзгi қақпан

365.

фильтрация помех

-

бөгеуiлдердi сүзгiден өткiзу

366.

фильтрация сигналов

-

сигналдарды сүзгiден өткiзу

367.

фильтр звуковой частоты

-

дыбыс жиiлгi сүзгiсi

368.

ценрализованная система связи

-

орталықтандырылған байланыс жүйесi

369.

ценрализованная сеть

-

орталықтандырылған желi

370.

цепь обратной связи

-

керi байланыс тiзбегi

371.

цепь дальней связи

-

алыс байланыс тiзбегi

372.

частота сигнала

-

сигнал жиiлiгi

373.

частота связи

-

байланыс жиiлiгi

374.

штепсель телефонного шнура

-

телефон бауының ашасы

375.

штеккерный разъем

-

iстiкшелi ағыпта

376.

штеккерное соединение

-

iстiкшелi қосылыс

377.

штеккерный содинитель

-

iстiкшелi қосқыш

378.

шаг скрутки

-

есу қадамы

379.

шаговая АТС

-

қадамдық АТС

380.

широкополосный канал

-

кең жолақты арна

381.

широкополосный громкоговоритель

-

кең жолақты дауысзорайтқыш

382.

широкополосный кабель

-

кең жолақты кәбiл

383.

широкополосный усилитель

-

кең жолақты күшейткi

384.