Поиск

Полнотекстовый поиск:
Где искать:
везде
только в названии
только в тексте
Выводить:
описание
слова в тексте
только заголовок

Рекомендуем ознакомиться

'Документ'
Ходят байки, что хороший тренер может «завалить» ГАИшника. Завалить - это значит сделать так, чтобы, нарушив правила дорожного движения, не заплатить ...полностью>>
'Конкурс'
Конкурс по закупке работ способом открытого конкурса с использованием двухэтапных процедур по республиканской бюджетной программе 006 «Совершенствован...полностью>>
'Лекция'
Предметом изучения социолингвистики является проблема «человек и общество2. Непосредственным объектом социолингвистики является социально обусловленн...полностью>>
'Документ'
Для ответа на вызовы нового века российской экономике необходимы высококвалифицированные кадры. Лозунг "Кадры решают все" актуален и сегодн...полностью>>

Фальклорам многіх іншых еўрапейскіх народаў, у якіх амаль зніклі формы яго аўтэнтычнага бытавання яшчэ ў мінулыя эпохі, адраджаліся ж пераважна ў перапрацоўках

Главная > Документ
Сохрани ссылку в одной из сетей:

І. В. КАЗАКОВА

БЕЛАРУСКІ ФАЛЬКЛОР:

ТЭСТАВЫЯ ЗАДАННI

ПРАДМОВА

Беларускі фальклор найлепш захаваўся ў параўнанні з фальклорам многіх іншых еўрапейскіх народаў, у якіх амаль зніклі формы яго аўтэнтычнага бытавання яшчэ ў мінулыя эпохі, адраджаліся ж пераважна ў перапрацоўках. Беларускі народ па праву можа ганарыцца багаццем зместу, дасканаласцю мастацкай формы і разнастайнасцю жанраў сваёй вуснай паэзіі. Нават у параўнанні з рускай і ўкраінскай народнай творчасцю беларуская вусная паэтычная творчасць вылучаецца адметнасцю і багаццем высокамастацкіх узораў абрадавай паэзіі, добрай захаванасцю аўтэнтычных форм, актыўнасцю бытавання, цеснай сувяззю з рэчаіснасцю, поліфункцыянальнасцю.

Працэс станаўлення і развіцця фальклору быў арганічна звязаны з развіццём грамадства, яго культуры. На першапачатковым этапе народная культура мела монафальклорны характар, што абумоўлівалася сінкрэтызмам вуснай паэтычнай творчасці, якая ў далейшым дала імпульс для развіцця мастацтва і літаратуры. Нацыянальную адметнасць прафесійнае мастацтва і культура наогул набывалі галоўным чынам пад уплывам фальклору, які адыграў важнейшую ролю ў этнічных працэсах, у фарміраванні менталітэту беларусаў.

Тэсціраванне як адна з форм кантролю ведаў атрымала апошнім часам шырокае распаўсюджанне. Выкананне тэставых заданняў – надзейны спосаб не толькі праверкі ведаў, але і самападрыхтоўкі студэнтаў, аспірантаў, абітурыентаў, вучняў любой навучальнай установы. Праца з тэстамі спрыяе развіццю навыкаў самастойнай працы і пошуку.

Дапаможнік уяўляе сабой комплекс тэставых заданняў па ўсіх відах і жанрах беларускага фальклору (каляндарныя абрады і суправаджаючая іх паэзія, сямейныя абрады, пазаабрадавая паэзія, народная проза, малыя жанры, народны тэатр, духоўныя вершы, дзіцячы фальклор). Гэта першая спроба складання тэставых заданняў на матэрыяле беларускага фальклору. Усе тэсты маюць адказы. Заданні ў дапаможніку складзены такім чынам, што дазваляюць не толькі пракантраляваць веды, але і замацаваць іх. У дапаможніку выкарыстаны ўсе віды тэставых заданняў (заданні з выбарам аднаго, двух ці некалькіх правільных адказаў, заданні адкрытай формы, заданні на вызначэнне адпаведнасці, правільнай паслядоўнасці, сістэмныя, ланцуговыя, тэкставыя, тэматычныя, сітуацыйныя заданні). Прыкладзены спіс літаратуры дапаможа пры выкананні тэставых заданняў і агульнай падрыхтоўцы па прадмету.

Дапаможнік прапануецца навуковым работнікам, выкладчыкам, настаўнікам, студэнтам, аспірантам, ліцэістам, школьнікам, усім тым, хто цікавіцца беларускім фальклорам. Матэрыялы дапаможніка можна выкарыстоўваць пры выкладанні курсаў па беларускаму фальклору, літаратуры, культуры; на лекцыйных і практычных занятках; на заліках і экзаменах.

КАЛЯНДАРНА-АБРАДАВАЯ ПАЭЗІЯ

I. ЗАДАННІ З ВЫБАРАМ АДНАГО ПРАВІЛЬНАГА АДКАЗУ

Пазначыць (абвесці ў кружок) правільны адказ

  1. Першы музычны запіс беларускай купальскай песні быў апублікаваны ў працы:

а) М. Чарноўскай

б) Е. Раманава

  1. Да піянераў беларускай фалькларыстыкі можна аднесці:

а) З. Даленга-Хадакоўскага

б) Я. Купалу

  1. Аўтар шасці выпускаў “Вясковых песенек з-пад Нёмана і Дзвіны”

а) П. Бяссонаў

б) Ян Чачот

  1. Аўтар кнігі “Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных

апавяданнях”

а) А. Рыпінскі

б) Ян Баршчэўскі

  1. І. Ярашэвіч быў

а) фалькларыстам

б) гісторыкам

  1. Назва працы Яўстафія Тышкевіча

а) “Апісанне Барысаўскага павета”

б) “Люд беларускі”

  1. Аўтар працы “Быт беларускіх сялян” (1854 г.)

а) М. Анімеле

б) А. Кіркор

  1. П. М. Шпілеўскі – аўтар працы

а) “Беларусь у характарыстычных апісаннях і фантастычных яе казках”

б) “Гісторыя рускай этнаграфіі”

  1. Аўтарам працы “Сабранне песень, казак, абрадаў і звычаяў сялян

Паўночна-Заходняга краю” з’яўляецца

а) М. А. Дзмітрыеў

б) П. В. Шэйн

  1. І. Насовічам надрукавана твораў паэзіі гаспадарчага года

а) 50 твораў

б) 100 твораў

  1. Аўтарам працы “Матэрыялы для вывучэння побыту і мовы рускага

насельніцтва Паўночна-Заходняга краю” з’яўляецца

а) П. Шпілеўскі

б) П. Шэйн

в) Е. Раманаў

  1. Аўтар працы “Беларускі зборнік” –

а) Я. Карскі

б) А. Кіркор

в) Е. Раманаў

  1. Класікам беларусазнаўства лічыцца

а) П. Шэйн

б) Я. Карскі

в) М. Нікіфароўскі

  1. Аўтар працы “Песні пінчукоў”

а) М. Доўнар-Запольскі

б) А. Сержпутоўскі

в) А. Багдановіч

  1. М. Нікіфароўскі – аўтар працы

а) “Суеверные обряды и обычаи, легендарные сказания о лицах и местах”

б) “Пережитки древнего миросозерцания у белорусов”

в) “Смоленский этнографический сборник”

  1. А. Багдановіч – аўтар працы

а) “Перажыткі старажытнага светапогляду ў беларусаў”

б) “Прастанародныя прыкметы і павер’і…”

в) “Смаленскі этнаграфічны зборнік”

  1. Аўтар кнігі “Беларусы – сакуны”

а) І. Сербаў

б) С. Малевіч

в) А. Розенфельд

  1. Заснавальнік народнага хору, дырыжор і кампазітар

а) М. Мацісон

б) І. Сербаў

в) Ул. Тэраўскі

19. Двухтомнае акадэмічнае выданне народных песень Віцебшчыны ў

20-я гг. XX ст. здзейсніў

а) М. Гарэцкі

б) А. Ягораў

в) А. Шлюбскі

20. Аўтар працы “Прымхі і забабоны беларусаў-палешукоў”

а) А. Шлюбскі

б) А. Багдановіч

в) А. Сержпутоўскі

21. М. Гарэцкі і А. Ягораў – аўтары зборніка

а) “Народныя песні з мелодыямі”

б) “Жанчына ў беларускай народнай творчасці”

в) “Песні беларускага народа”

г) “Беларускія народныя песні і танцы”

22. Карыфей беларускай песні –

а) П. Шэйн

б) М. Грынблат

в) Р. Шырма

г) Ул. Дабравольскі

23. М. Чуркін – аўтар зборніка

а) “Беларускі зборнік”

б) “Беларускія народныя песні і танцы”

в) “Дзвесце песень”

г) “Песні сямі вёсак”

24. Аўтар зборніка “Дзвесце песень”

а) М. Чуркін

б) Р. Шырма

в) С. Сахараў

г) М. Грынблат

25. Г. Цітовіч – аўтар зборніка

а) “Песні сямі вёсак”

б) “Анталогія беларускай народнай песні”

в) “Песні беларускага Палесся”

г) “Смаленскі этнаграфічны зборнік”

26. Аўтар зборнікаў “Песні беларускага Палесся” і “Песні

беларускага Паазер’я”

а) Г. Цітовіч

б) В. Захарава

в) В. Ліцвінка

г) З. Мажэйка

27. В. Ліцвінка – складальнік зборніка

а) “Беларускі фальклор у сучасных запісах.

Традыцыйныя жанры. Мінская вобласць”

б) “Песні беларускага Паазер’я”

в) “Звычаі і песні беларускага селяніна ў іх гаспадарчай аснове”

г) “Земляробчы каляндар (абрады і звычаі)”

28. Аўтар даследавання “Міталёгія і абрадавасць валачобных песень”

а) В. Ліцвінка

б) А. Гурскі

в) М. Нікольскі

г) У. Зянько

29. А. Гурскі – аўтар даследавання

а) “Зімовая паэзія беларусаў”

б) “Міталёгія і абрадавасць валачобных песень”

в) “Песні беларускага Палесся”

г) “Песні сямі вёсак. Традыцыйная народная лірыка Міншчыны”

30. Аўтар даследавання “Каляндарна-абрадавая творчасць беларусаў.

Сістэма жанраў. Эстэтычны аспект.”

а) Г. Барташэвіч

б) Г. Таўлай

в) А. Ліс

г) В. Ялатаў

II. ЗАДАННІ З ВЫБАРАМ АДНАГО НАЙБОЛЬШ ПРАВІЛЬНАГА

АДКАЗУ

Абвядзіце кружком найбольш правільны адказ

1. а) Калядны абрад з’яўляецца абрадам з магічным зместам.

б) У вытоках сваіх калядны абрад з’яўляецца абрадам з выразна

выражаным магічным зместам.

в) У вытоках сваіх калядны абрад, як і іншыя народныя каляндарныя

абрады, з’яўляецца абрадам з выразна выражаным магічным зместам.

2. а) Імкненне чалавека “задобрыць” прыроду спарадзіла язычніцкія культы:

салярны культ, татэмізм, фетышызм, а таксама адпаведныя рытуалы,

якія складаюць знешняе афармленне гэтых культаў.

б) Імкненне старажытнага чалавека задобрыць разбуральныя прыродныя

стыхіі спарадзіла старажытныя язычніцкія культы: пакланенне

нябесным свяцілам (салярны культ), жывёлам і раслінам (татэмізм),

розным неадушаўлёным прадметам (фетышызм), адухаўленне ўсёй

навакольнай прыроды (анімізм) і іншыя, а таксама рытуалы, якія

складаюць знешняе афармленне гэтых культаў.

в) Імкненне старажытнага чалавека задобрыць разбуральныя прыродныя

стыхіі спарадзіла старажытныя язычніцкія культы: пакланенне

нябесным свяцілам, асабліва сонцу (салярны культ); жывёлам і

раслінам (татэмізм), розным неадушаўлёным прадметам (фетышызм),

адухаўленне ўсёй навакольнай прыроды (анімізм) і іншыя, а таксама

адпаведныя рытуалы, якія складаюць знешняе афармленне гэтых

культаў.

3. а) 25 снежня – дзень зімовага сонцазвароту.

б) 25 снежня ў паўночных шыротах – дзень зімовага сонцазвароту.

4. а) У гадавым коле народных каляндарных абрадаў цэнтральнае месца

належыць навагодняму абрадаваму цыклу.

б) У каляндарных абрадах галоўнае месца належыць навагодняму

абрадаваму цыклу.

5. а) Тыповая калядка мела такую структуру: зачын, у якім паведамлялася

аб прыходзе калядоўшчыкаў да пэўнага двара, апісанне багацця

гаспадара, яго будынкаў, велічанне гаспадара, добрыя пажаданні сям’і,

выпрошванне або патрабаванне падарункаў за спевы.

б) Тыповая калядка мела такую структуру: зачын, у якім паведамлялася

аб прыходзе калядоўшчыкаў да пэўнага двара; апісанне багацця

гаспадара, яго будынкаў; велічанне гаспадара, яго жонкі, сыноў, дачок;

добрыя пажаданні сям’і, выпрошванне або патрабаванне падарункаў

за спевы.

6. а) Абрад калядавання добра захаваўся ў Беларусі, меў тэатралізаваны

характар.

б) Абрад калядавання добра захаваўся ў Беларусі, асабліва на Палессі,

меў тэатралізаваны характар.

7. а) Першая куцця азначае рытуальны пачатак Каляд і называецца “вялікая

куцця”.

б) Першая куцця азначае рытуальны пачатак Каляд і называецца “посная

куцця” або “вялікая куцця”.

8. а) Гаспадар у час урачыстай каляднай вячэры садзіўся першым за стол –

на покуці, сямейнікі размяшчаліся за святочным сталом адпаведна

загаду гаспадара.

б) Гаспадар у час урачыстай каляднай вячэры садзіўся першым за стол –

на покуці, сямейнікі размяшчаліся за святочным сталом строга

прытрымліваючыся іерархіі старшынства, што дыктавалася законамі

патрыярхальнага ўкладу вялікай сям’і.

9. а) Паводле старажытнай народнай традыцыі, лічбы 3, 5, 7, 9, 12 з’яўляліся

сімвалічнымі і ў каляднай рытуальнай вячэры сімвалізавалі поспех,

шчасце, удачу ў наступаючым годзе.

б) Паводле старажытнай народнай традыцыі, лічбы 3, 4, 5, 7, 9, 12

з’яўляліся сімвалічнымі і ў каляднай рытуальнай вячэры сімвалізавалі

поспех, шчасце, удачу ў наступаючым годзе.

10. а) Паводле ўяўленняў нашых продкаў куцця лічылася сакральнай

стравай, яна варылася з цэлых абтоўчаных зярнят, паколькі зерне

валодае ўласцівасцю доўга захоўваць жыццё і, калі трэба, зноў

аднаўляць яго.

б) Паводле ўяўленняў нашых продкаў куцця лічылася важнай стравай,

яна варылася з цэлых абтоўчаных зярнят, паколькі зерне валодае

ўласцівасцю доўга захоўваць жыццё і, калі трэба, зноў аднаўляць яго.

  1. ЗАДАННІ З ВЫБАРАМ НЕКАЛЬКІХ ПРАВІЛЬНЫХ АДКАЗАЎ

    1. Сімвалічнай каляднай стравай, акрамя куцці, з’яўляюцца

а) грыбны адвар

б) твораг

в) яечня

г) бліны

д) мак

е) мяса

    1. У час калядных свят на Беларусі варажылі пра

а) ураджай

б) каханне

в) працягласць жыцця

г) дабрабыт сям’і

д) шлюб

е) надвор’е

    1. Асноўныя маскі каляднага пераапранання –

а) каза

б) свіння

в) дзед

г) баба

д) мядзведзь

е) маладзіца

ж) цыган

з) механоша

і) музы́ка

к) запявала

    1. Другая куцця ў час Каляд называлася ў народзе

а) “багатай”

б) “беднай”

в) “шчодрай”

г) “малай”

д) “тлустай”

е) “ласай”

    1. Трэцяя калядная куцця завецца

а) малой

б) поснай

в) галоднай

г) вадзяной

    1. Традыцыйныя калядныя гульні –

а) “Каралевіч”

б) “Жаніцьба Цярэшкі”

в) “Яшчур”

г) “Хованкі”

    1. Зімовыя песні:

а) калядкі

б) валачобныя

в) куставыя

г) шчадроўкі

    1. Людзі, якія хадзілі ў час Каляд па дварах і спявалі калядныя песні,

называліся

а) калядоўшчыкі

б) валачобнікі

в) валацугі

г) каляднікі

    1. Збіраннем і даследаваннем каляндарных абрадаў і суправаджаючай

іх паэзіі займаліся

а) П. Шэйн

б) З. Мажэйка

в) С. Малевіч

г) А. Ліс

д) А. Гурскі

е) Е. Раманаў

    1. Традыцыйныя святы беларускага земляробчага календара

а) Каляды

б) Гуканне вясны

в) Юр’я

г) Купалле

д) Вяселле

е) Троіца

ж) Хрэсьбіны

з) Зажынкі

    1. Мастацкія сімвалы ў калядных песнях –

а) сокал

б) вокунь

в) кубак

г) вянок

  1. ЗАДАННІ АДКРЫТАЙ ФОРМЫ

Дадаць

  1. Веснавы перыяд у беларускім народным календары пачынаўся з

___ _______________ , на __________________ (_______________)

  1. Веснавы перыяд у беларускім народным календары заканчваўся

__________________________ _____________________________

  1. Абрадам і песням уласна веснавога цыклу ў народным календары папярэднічалі ўрачыстыя праводзіны зімы --

__________________ або ___________________ ________________

  1. Паўсямеснае “Гуканне вясны” на Беларусі звязана са святам

____________________________________________________

  1. Этапнымі святамі вясны з’яўляюцца

______________ (_____________) , ______________ , _____________ ,

__________________ , __________________ , ________________ .

  1. Тыповая тэма старажытнага пласта масленічных песень і рытуалаў –

тэма _________________________________

  1. Звычаі і абрады Масленіцы, яе песенны рэпертуар набывалі характар

___________________________________________________________

  1. У гумарыстычных тэкстах Масленіцы, як і ў іншых жанравых групах каляндарна-песеннай гумарыстыкі, шырока выкарыстоўваецца кампазіцыйны прыём __________________________________________

  2. Вяшчунняй вясны ў масленічных тэкстах выступае

_________________________ , ________________________________

  1. Вобразам-сімвалам масленічных урачыстасцей у песнях з’яўляецца

___________________________________________________________

  1. Ядро абраду “гукання вясны” складаюць

__________________________________________________________

  1. Кожны радок вяснянкі-заклічкі ў канцы заканчваўся выклічнікам

________________________________________________________

  1. Вяснянкі-заклічкі маглі мець вершаваных радкоў (колькасць)

______________ , __________________ , _____________________

  1. У песнях першага веснавога этапу галоўным з’яўляецца матыў

“__________________ ___________________”

  1. Вясна і яе дачка ў песнях выступаюць міфічнымі апякункамі

__________________________________________________________

  1. На Дабравешчанне чакалі прылёту

__________________________________________________________

  1. У беларускім народным календары Юр’я (Юрай) святкуецца

_______ ________________________________________________

  1. Галоўны абрадавы рытуал на Юр’я –

____________ __________________________ ______ ______________

  1. Сакральны статус, асабліва на жытняй руні, мела юраўская

___________________________________________________________

  1. Вядучы матыў юраўскіх песень –

“_________________ ____________ ___ _________________ _____________”

  1. У закліках юраўскіх песень гучыць заклён на

_____________________________ _______________________________

  1. Вяршыннай з’явай этнакультуры беларусаў у веснавы перыяд календара былі старажытнае свята _________________________________________ ,

звязаны з ім звычай _____________________________________________

і __________________________________________ песні.

  1. Увесь абрадавы комплекс Вялікадня, уключаючы вераванні, мае ярка выражаную _____________________________________________________

семантыку

  1. Адным з першых даследчыкаў валачобніцтва быў

______________________________________________________________

  1. Валачобная дружына налічвала ______________________________

чалавек.

  1. За аснову класіфікацыі валачобнай песнятворчасці ў фалькларыстыцы прыняты ______________________________________________________

крытэрый

  1. Найбольш вялікая група валачобных песень --

_____________________________________________________________

  1. У дыяхраніі валачобныя песні мелі

_____________________________________________________________

функцыянальнасць.

  1. Каронны валачобны сюжэт –

“_________________ ______ _________________ ___________________”

  1. У валачобных песнях функцыяніруюць памочнікі сялян, вобразы святых апекуноў працы земляроба

________________ , ______________________ , _____________________

  1. Асноўным аб’ектам асэнсавання і інтэрпрэтацыі ў паэтычным слове валачобнікаў было

_______________________________________________________________



Скачать документ

Похожие документы:

  1. Тарскі курс лекцый “славянская міфалогія” Электронная версія

    Документ
    “Славянская міфалогія” – аўтарскі курс лекцый, які ўяўляе сабою поўнае выкладанне дысцыпліны згодна праграмы “Славянская міфалогія” (Мінск: РІВШ, 2005 – 37 с.
  2. Тэкст, набраны дробным шрыфтам, да вывучэння не абавязковы Усяго 72 пытанні

    Документ
    9. Духоўнае жыццё усходніх славян у эпоху ранняга сярэдневечча. Прыняцце хрысціянства і распаўсюджванне пісьменнасці. Дойлідства і мастацтва. Старажытнаруская народнасць.
  3. Раздзел I.  Старажытнае грамадства на тэрыторыі беларусі. Фарміраванне этнічных супольнасцей

    Документ
    РАЗДЗЕЛ I.  СТАРАЖЫТНАЕ ГРАМАДСТВА НА ТЭРЫТОРЫІ БЕЛАРУСІ. ФАРМІРАВАННЕ ЭТНІЧНЫХ СУПОЛЬНАСЦЕЙ. СТАНАЎЛЕННЕ І РАЗВІЦЦЁ ФЕАДАЛЬНЫХ АДНОСІН(ад старажытных часоў – да другой паловы ХІІІ ст.
  4. Кароткі нарыс гісторыі культуры Беларусі

    Документ
    Дапаможнік прысвечаны гісторыі культуры Беларусі, яе асноўным гістарычным этапам. Выданне мае сваёй мэтай дапамагчы студэнтам засвоіць нацыянальна-культурную спадчыну беларускага народа, яе здабыткі і праблемы.
  5. Курс лекцый удк 398 (476) (042. 4) Рэкамендавана да друку вучоным саветам Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі І фальклору імя К. Крапівы

    Документ
    Дэфініцыя тэрміна "фальклор" (англійскае слова {folklore - народная мудрасць) у славянскай фалькларыстыцы атаясамліваецца з тэрмінам "вусна-паэтычная народная творчасць".

Другие похожие документы..